داستان پیچیده ایران و بویینگ
استخدام طبق موقعیت مکانی
با وجود اعلام قرارداد هواپیمایی آسمان در ماه آوریل ۲۰۱۷ تا ماه مه ۲۰۱۷، بوئینگ ۲۰۰ کارمند دیگر را کاهش داده و مضاف بر آن ۴۰۰ شغل را در ایالت واشنگتن که هواپیماها در آن جا تولید شده و به شرکت آسمان فروخته میشوند، کاهش داده است. به گفته بوئینگ، تولید فعلی این شرکت در تأسیسات شهر رنتون که تولیدکننده MAX737 است، امسال به ۴۷ هواپیما در هر ماه خواهد رسی. این بدان معنی است که معامله ایران ایر شامل ۵۰ فروند هواپیمای MAX737، هزینههای کاری تأسیسات را تنها به میزان یک ماه فراهم خواهد نمود که با توجه به تراکم قابل توجه کار، تقریباً تاثیرگذاری کمی بر نیروی کار بوئینگ خواهد داشت.گزارش شده است که تولید کنونی هواپیمای ۷۷۷ بوئینگ در تأسیسات اوکرت در هر ماه ۷ فروند هواپیما است. طی اعلام بوئینگ، در ماه اوت سال ۲۰۱۷ تولید این شرکت به ۵ هواپیما در ماه کاهش خواهد یافت. در صورت تحقق یافتن معامله با ایران، بوئینگ ظرف مدت ۶ ماه در سطح تولید جدید قادر به تولید ۱۵ فروند هواپیمای 777-300ERs و ۱۵فروند 777-9s خواهد بود.از سال ۲۰۱۳ در حالی که میزان اشتغال در ایالات متحده در سراسر بوئینگ، از جمله در واحدهای دولتی واشنگتن، کاهش یافته است، میزان تولید این شرکت به طور پیوسته افزایش پیدا کرده است. طی تلاشی جهت فراهم آوردن ۴ هزار و ۵۰۶ سفارش ناتمام برای هواپیمای ۷۳۷ و انواع آن شرکت بوئینگ میزان تولید ماهانه هواپیمای ۷۳۷ در تأسیسات واشنگتن را از ۳۵ فروند هواپیما در سال ۲۰۱۲ به ۳۸ فروند هواپیما در سال ۲۰۱۳ افزایش داد و سپس در سال ۲۰۱۴ به ۴۲ فروند در ماه رساند .بوئینگ اعلام کرد که قصد دارد میزان تولید ماهانه خود را در سال ۲۰۱۷ به ۴۷ فروند هواپیما ، در سال ۲۰۱۸ به ۵۲ هواپیما و در سال ۲۰۱۹ به ۵۷ هواپیما افزایش دهد . به طور عمده، بوئینگ به دلیل برخورداری از خطوط تولید اتوماتیک، جهت تکمیل سفارشات در ایالات متحده قادر به افزایش میزان تولید و کاهش شغل در تأسیسات واشنگتن است. در همان زمان، بوئینگ از ساخت تأسیسات جدید ساخت ۷۳۷ در چین خبر داد تا سرعت بیشتری به تحویل هواپیما در بازار چین دهدکه به احتمال زیاد منجر به ایجاد مشاغل جدید در ایالات متحده نخواهد شد.
افزایش درآمد بوئینگ در مقابل کاهش میزان شغل
در خلال سالهای ۲۰۱۲ و ۲۰۱۶، کل درآمد بوئینگ افزایش یافت در حالی که این شرکت میزان مشاغل خود را کاهش داد. در این دوره درآمد بوئینگ ۱۲.۸۷۳ میلیارد دلار افزایش یافت ، و از ۸۱.۶۹۸ میلیارد دلار به ۹۴.۵۷۱ میلیارد دلار در سال ۲۰۱۶ رسید. چنین افزایش درآمدی در حالی رخ داد که طی همان بازه زمانی ۱۲ هزار و ۲۲۳ شغل نیز کاهش یافت.در سال ۲۰۱۷ هم شاهد تداوم این روند بودیم چرا که شرکت بوئینگ ۵ هزار و ۷۶۱ شغل دیگر را نیز کاهش داد. این کاهش در حالی صورت گرفت که بوئینگ اعلام کرد که ارزش معامله ایران ایر به میزان ۱۶/۶ میلیارد دلار و قرارداد هواپیمایی آسمان به میزان ۳ میلیارد دلار خواهد بود. به عنوان بخشی از قرارداد ایران ایر هیچ شغل جدیدی اعلام نگردید.
منافع بوئینگ از فعالیتهای زیان بخش ایران
لغو تحریمهای هستهای به عنوان بخشی از توافق با ایران نباید به نفع ایران ایر باشد. با این حال، به عنوان بخشی از برجام، ایران ایر از لیست تعیین شده وزارت خزانهداری حذف گردید، هرچند که احتمالاً هیچ ارتباطی با برنامه هستهای ایران نداشت. وزارت خزانهداری نیز اعلام نکرده است که فعالیت زیان بار ایران ایر متوقف شده است. تا زمانی که ایران ایر و سایر خطوط هوایی ایرانی که ایران ایر میتواند هواپیماهای خود را از آنها اجاره کند، این فعالیت را متوقف کنند، نباید به معاملات ایران ایر و خطوط هوایی آسمان اجازه داده شود تا بدون چالش پیش بروند.
راه پیش رو
کنگره نگرانی عمیق خود نسبت به فروش بوئینگ به خطوط هوایی ایران را ابراز کرده است. نظر به لغو مجوز هر هواپیمایی که از هواپیماهای تجاری برای فعالیتهای غیر تجاری استفاده میکند، حداقل پنج جزء قانونی حاکی از نیاز به کمک دولت ایالات متحده برای ارزیابی فعالیتهای شرکتهای هواپیمایی ایرانی در سوریه هستند. این لوایح عبارتند از: اس. 420 -قانون آسمانهای عاری از خطر ایران در سال 2017، اس. 722 -قانون مقابله با فعالیتهای بیثبات کننده ایران در سال 2017، اج آر 566 -قانون آسمانهای عاری از خطر، اچ آر 808 -قانون تحریمهای غیرهستهای ایران 2017، اس 227 -مصوبه تحریمهای غیرهستهای ایران در سال 2017.اگر دولت ایالات متحده متوجه فعالیت خطرناک ایرانایر شود، وزارت خزانهداری ایالات متحده باید فعالیتهای ایران ایر را بررسی مجدد نموده و سپس مجوزهای شرکت بوئینگ برای معاملات هواپیمایی ایران و هواپیمایی آسمان را پیش از اینکه اولین هواپیما مجوز ترانسفر بگیرد، لغو نماید.
منبع مرکز بررسی استراتژیک ریاست جمهوری
