وقت خرید سهام نیست ، دقت کنید
با وجود موارد ذکر شده بررسی دقیقتر عملکرد گروههای مختلف در ماههای اخیر بر اساس شاخصهایی نظیر قیمت به درآمد نشان میدهد که شرکتهای بزرگ در گروههای چهارگانه وابسته به کالاهای پایه (شیمیایی، فلزات اساسی، کانههای فلزی و فرآوردههای نفتی) هنوز پتانسیلهایی برای رشد بیشتر دارند و انتشار گزارشات فصل تابستان میتواند ارزشگذاری فعالان بازار از این شرکتها را تا حدی بهبود دهد که این مساله به معنای رشد آرام ارزش بازار خواهد بود. به عنوان نمونه، بررسی گزارشهای ششماهه منتشره توسط شش شرکت پالایشی نشان میدهد که مجموع سود خالص محققشده این شرکتها در فصل تابستان نسبت به فصل بهار بیش از ۱۵ درصد افزایش یافته است. البته باید توجه داشت که تشدید تنش تجاری میان ایالات متحده و چین و اثرات منفی آن بر قیمت جهانی کالاهای پایه، بزرگترین چالش برای رشد این گروهها خواهد بود. همچنین گروه بانکی نیز از دیگر گروههای بزرگ بازار است که در صورت مناسب بودن شرایط و تغییر نرخ تسعیر ارز (که در حال حاضر برای این گروه حدود ۷۵۰۰ تومان است) میتواند در نیمه دوم سال رشد مثبت را تجربه نماید. و در نهایت باید توجه داشت که مساله معافیت مالیاتی تعلق گرفته به افزایش سرمایه از محل تجدید ارزیابی داراییها تا پایان سال ۱۳۹۸ بنابه مصوبه شورای عالی هماهنگی اقتصادی، مولفه سومی است که میتواند اثر مثبت بر بازار سرمایه داشته باشد. در مقابل این موارد، رشد بیش از حد قیمت سهام در گروهها و صنایع کوچک طی ماههای اخیر، عامل بازدارنده مهمی است که میتواند رشد بازار تا پایان سال را محدود کند.
در مورد مساله دوم یعنی نوسانات به نظر میرسد که این مقوله جزء جداییناپذیر بازار در ماههای آتی خواهد بود. از یک سو انتظار میرود که تخلیه تدریجی حباب قیمتی ایجاد شده در سهام شرکتهای کوچک منجر به افت ارزش بازار شده و به این ترتیب نوسانات منفی قابل ملاحظهای در شاخص کل ایجاد کند. از سوی دیگر با توجه به آنکه شمار زیادی از معاملهگران در ماههای اخیر سودها مناسبی را کسب کردهاند، انتظار میرود که این افراد با مشاهده ریزش در قیمت سهام خود به تدریج اقدام به شناسایی سود کرده و از بازار خارج شوند که این مساله خود میتواند بر شدت نوسانات بیافزاید.گسترش حضور سهامداران حقیقی و خرد نیز عامل دیگری است که میتواند نوسانات بازار را در ماههای آتی تشدید کند. بازدهی چشمگیر بازار سهام در ماههای اخیر که با عدم بازدهی مثبت سایر بازارها نظیر ارز و طلا همراه شده، عامل زمینهسازی بوده که موجبات افزایش جذابیت این بازار برای بسیاری از افراد را فراهم آورده و به این ترتیب شمار زیادی از افراد جدید در ماههای اخیر وارد بازار سهام شدهاند به شکلی که در سال ۱۳۹۸ بیش از ۴۰۰ هزار کد سهامداری جدید توسط کارگزاریها صادر شده است. در این زمینه باید توجه داشت که فرآیند عرضههای اولیه نیز نقش مهمی در جذب افراد جدید به بازار سهام داشته است؛ با توجه به آنکه قیمتگذاری سهام در عرضههای اولیه اساسا به شکلی است که جذابیت بالای قیمتی را برای خریداران ایجاد میکند و بازدهی مناسبی را با ریسک صفر (که برخلاف مبانی بازار سهام است) در مدت زمانی کوتاه نصیب سرمایهگذاران مینماید، بسیاری از افراد (به توصیه نزدیکان و آشنایان) با هدف برخورداری از این سود رانتگونه اقدام به دریافت کد سهامداری کردهاند. کسب سودهای سریع و بدون ریسک از عرضههای اولیه سبب شده که بسیاری از افراد تازهوارد با ذهنیت و تصور نادرست از بورس و با انگیزههای سفتهبازانه اقدام به افزایش سرمایه خود در بازار کنند و از آنجا که این افراد غالبا از دانش مالی پایین و رفتار هیجانی برخوردار هستند، برآیند این مسائل شیوع رفتار تودهوار در بازار سرمایه بوده است. عدم رشد محسوس بازار سرمایه در ماههای آتی، نگاه کوتاهمدت این افراد به بازار سهام و سرمایهگذاری در سهام نامناسب، مجموع عواملی است که میتواند منجر به خروج تعداد قابل ملاحظهای از این افراد در ماههای آتی شود و به این ترتیب نوسانات بازار را تشدید کند
منبع: ایبنا وابسته به بانک مرکزی
