حرکت برلین روی طناب باریک

ساعت ۲۴-ایستادگی در برابر بلندپروازی‌های چین در دریای چین جنوبی و افزایش تنش میان پکن و کشورهای جنوب شرق آسیا، نه‌تنها ایالات متحده را به منطقه کشانده است؛ بلکه متحدان اروپایی واشنگتن نیز قصد دارند تا حداقل درباره مناقشه با چین، جدی‌تر از قبل در کنار ایالات متحده بایستند.

html>

دراین‌میان آلمان اعلام کرده که قصد دارد با ارسال ناو به دریای جنوبی چین، به آن تعداد از کشورهای غربی بپیوندد که قصد دارند با افزایش حضور نظامی خود در منطقه، جاه‌طلبی‌های مرزی چین را محدود کنند. این در حالی است که آخرین حضور نظامی آلمان در منطقه به سال 2002 بازمی‌گردد. پیش‌بینی می‌شود که ناو آلمانی اواسط ماه دسامبر از دریای جنوبی چین عبور کند.
برلین اعلام کرده است که ناو «فری‌گیت بایرن» صرفا در مسیرهای معمول تجاری حرکت می‌کند و قرار نیست از تنگه تایوان نیز عبور کند؛ منطقه‌ای که ناوهای آمریکایی با وجود هشدارهای چین به‌طور معمول از آن عبور می‌کنند.
بااین‌حال برلین تأکید کرده که اعزام این ناو به معنای آن است که آلمان ادعاهای مالکیت چین بر آن منطقه را نمی‌پذیرد. وزیر دفاع آلمان در مراسم بدرقه ناو فری‌گیت بایرن خواستار رعایت قوانین موجود شد و گفت: «ما می‌خواهیم مسیرهای دریانوردی آزاد گشوده باشد، از منافع جوامع آزاد محافظت شود و قوانین تجاری منصفانه برقرار باشد». اقدام آلمان برای مقابله با بلندپروازی‌های مرزی چین در حالی جدی‌تر شده که چین به‌تازگی به بزرگ‌ترین شریک تجاری آلمان بدل شده و همین نکته نگرانی‌هایی را در آلمان نسبت به تأثیر تقابل نظامی آلمان و چین بر منافع اقتصادی رابطه با چین به‌عنوان دومین اقتصاد بزرگ جهان برانگیخته است و منتقدان، این اقدام آلمان را به «راه‌رفتن روی طناب باریک» تشبیه کرده‌اند.
پکن مدعی مالکیت بخش‌هایی از دریای جنوبی چین است و به‌این‌ترتیب در قسمت‌هایی از این آب‌ها که دارای منابع گاز و شیلات غنی است، جزایر مصنوعی و پایگاه‌های نظامی برپا کرده است. ناوهای آمریکا هم در پاسخ این رفتار چین، در عملیاتی با عنوان «آزادی دریانوردی» به طور دائم در کنار جزایر مورد مناقشه مانور می‌دهند؛ اما چین مدعی است این کار آمریکایی‌ها به صلح و ثبات منطقه کمکی نمی‌کند و می‌تواند تنش میان پکن و واشنگتن را افزایش دهد.
علاوه بر آلمان، دیگر متحدان ایالات متحده ازجمله بریتانیا، فرانسه، ژاپن، استرالیا و نیوزیلند برای مهار نفوذ چین در اقیانوس آرام فعالیت و حضور نظامی خود را در این منطقه افزایش داده‌اند. واشنگتن چالش چین را در مرکز سیاست‌های امنیت ملی خود قرار داده و تلاش می‌کند شرکای خود را علیه «سیاست‌های ماجراجویانه و هزینه‌زای خارجی و اقتصادی پکن»، متحد کند.
اختلاف‌های چین و آلمان
آنگلا مرکل، صدراعظم آلمان و شی جین‌پینگ، رئیس‌جمهوری چین، به‌تازگی در مذاکرات خود تأکید کرده بودند که با وجود اختلاف‌نظر شدید بر سر موضوع حقوق بشر، خواهان توسعه همکاری‌های تجاری هستند. آلمان به‌تازگی از چین خواسته تا گفت‌وگوی مربوط به حقوق بشر را از سر بگیرد.
گروه‌های مدافع حقوق بشر بارها حکومت کمونیستی چین را به سرکوب سیستماتیک اقلیت مسلمان اویغور در استان سین‌کیانگ متهم کرده‌اند و سازمان ملل هم تأیید کرده است که بیش از یک میلیون نفر از این مسلمانان به مراکز «شست‌وشوی مغزی» منتقل شده‌اند. با این حال چین اتهامات را نمی‌پذیرد و این مراکز را «اردوگاه‌های تربیتی» می‌نامد و ادعا می‌کند که اویغورها داوطلبانه به آنجا می‌روند.
دیگر موضوع مورد اختلاف آلمان و چین به تحولات هنگ‌کنگ مربوط می‌شود. مرکل در مذاکرات اخیر خود به کاهش آزادی سیاسی در هنگ‌کنگ هم اشاره کرد که به‌تازگی چین با قانون امنیتی آزادی‌های سیاسی را در این جزیره محدود کرده است؛ اما پکن این موضوع را مربوط به قوانین داخلی سرزمین اصلی چین می‌داند و حاضر به گفت‌وگو درباره آن نیست. هارولد اشمیت، رئیس گروه پارلمانی آلمان و چین هم نقض گسترده حقوق بشر از سوی چین را اقدامی غیرقابل‌ پذیرش می‌داند؛ اما تأکید کرده «ساده‌لوحانه است اگر انتظار داشته باشیم تحریم‌های حقوق‌بشری غرب علیه پکن منجر به تغییر رفتار حکومت چین شود».
با وجود این اختلاف‌نظرها، آلمان از چین خواسته تا بازارهای خود را به روی سرمایه‌گذاران خارجی باز کند و پررنگ‌ترشدن حضور نظامی آلمان در دریای چین جنوبی که پکن آن را بخشی از حریم دریایی خود می‌داند، می‌تواند اثر منفی بر رابطه اقتصادی قدرت اول اقتصادی اتحادیه اروپا و چین داشته باشد.
به‌تازگی در همایش اقتصادی چین و آلمان مقام‌های آلمانی با اشاره به تبعات اقتصادی سهمگین همه‌گیری ویروس کرونا از طرف چینی خواست که درهای بازار چین را به روی سرمایه‌گذاران آلمانی باز کند و به طور متقابل سرمایه‌گذاری‌های خود در آلمان را هم افزایش دهد. چین اعلام کرده که قصد دارد با برنامه پنج‌ساله جدید تا سال ۲۰۲۵ سرمایه‌گذاری دوجانبه با آلمان را دو برابر کند.
سند وزارت دفاع آلمان
به‌تازگی روزنامه آلمانی «ولت ام زونتاگ» به نقل از یک سند داخلی وزارت دفاع آلمان گزارش داده است که هدف چین «تأمین رشد اقتصادی و شکل‌دهی نظم جهانی متناسب با منافع خود» است. به نوشته این روزنامه، روسیه هم به نوبه خود هدف بی‌ثبات‌سازی و تضعیف ناتو به‌عنوان یک ابرقدرت را دنبال می‌کند.
سند وزارت دفاع آلمان که کارشناسان نظامی این وزارت ارائه کرده‌اند، گزارش داده که چین «در چارچوب نفوذ جهانی، از جمله درباره فروش تسلیحات و همکاری‌های نظامی» از روسیه پیشی گرفته است. در این سند آمده است که چین اکنون دو میلیون سرباز، حدود شش‌هزارو 850 زره‌پوش و هزارو 600 هواپیمای جنگی داشته و همچنان از «بزرگ‌ترین زرادخانه راکت‌های متداول» در سطح جهان برخوردار است؛ از جمله راکت‌های خطرناکی که سرعت‌شان حداقل پنج برابر بیشتر از سرعت صوت بوده و تا فاصله دوهزارو 500 کیلومتر را می‌توانند هدف قرار بدهند.
به‌این‌ترتیب وزارت دفاع آلمان، چین را خطری جدی‌تر از روسیه می‌داند. در سند وزارت دفاع آلمان با اشاره به روسیه از «راکت‌های بسیار دقیق و سریع با بعد گسترده» سخن گفته شده که گویا به سختی قابل دفاع هستند. علاوه‌برآن مسکو در زمینه «حفظ راکت‌هایی که از دریا شلیک می‌شوند» و همچنین «توجه ویژه به مدرن‌سازی پتانسیل تسلیحات هسته‌ای خود» سرمایه‌گذاری زیادی کرده است.