مکرون علیه جانسون

ساعت 24-‌رابطه بریتانیا و فرانسه پس از خروج لندن از اتحادیه اروپا در وضعیتی قرار دارد که کم‌وبیش می‌توان آن را به رابطه بریتانیا و دیگر کشورهای عضو اتحادیه اروپا تعمیم داد. در این شرایط پیچیده، خبر خوب برای رابطه فرانسه و بریتانیا این است که طرفین درباره چیزی توافق دارند؛ اما خبر بد این است که پاریس و لندن به این واقعیت هم آگاه هستند که رابطه آنها در وضعیتی بحرانی قرار دارد.

html>

یکی از نشانه‌های رابطه سرد بریتانیا و فرانسه و دشواری حل تنش‌ها را می‌توان در مکالمه‌های مقام‌های فرانسوی و بریتانیایی دید که حاکی از آن است که دو طرف حتی درباره نوع رابطه خود پس از برگزیت هم هیچ توافقی ندارند.
بریتانیایی‌ها رابطه عشق و نفرتی بین خواهر و برادرانی را می‌خواهند که رقیب یکدیگر هستند؛ درعین‌حال بزرگ‌ترین دوستان هم به شمار می‌آیند؛ اما در آن‌سو فرانسوی‌ها به گونه‌ای دیگر به این رابطه می‌نگرند و معتقدند که دو طرف در حال سپری‌کردن دوران جدایی دشوار و پرتنش هستند و امیدوارند تا پس از آن، مدنیت و روابط انسانی میان دو طرف حاکم شود.
فرازوفرود در رابطه فرانسه و بریتانیا به سال‌های اخیر محدود نمی‌شود و تنش‌های متعددی در قرن‌ها میان دو کشور وجود داشته است. این تنش‌ها در دهه‌های اخیر و قبل و بعد از عضویت بریتانیا در اتحادیه اروپا بیشتر بوده است؛ اما اختلاف‌های گسترده بر سر برگزیت و دیدگاه‌های بسیار متفاوت رهبران دو کشور بر سر مدیریت همه‌گیری ویروس کرونا، به تیره‌شدن بی‌سابقه روابط بین دو سوی کانال مانش منجر شده است.
یک مقام ارشد فرانسوی به پولیتیکو می‌گوید: «درحال‌حاضر هیچ‌چیز مثبتی میان دو طرف وجود ندارد و این جو منفی هر روز بیشتر می‌شود». پیتر ریکتس، سفیر سابق بریتانیا در فرانسه هم تأکید می‌کند که «تا آنجا که به یاد دارم، سابقه نداشته که رابطه لندن و پاریس تا این حد سرد باشد».
‌دیگر مقام‌های دو کشور هم ارزیابی مشابهی از رابطه بریتانیا و فرانسه دارند؛ اما گفت‌وگو با مقام‌های دو کشور همچنین نشان می‌دهد که هر طرف، با وجود تلاش‌هایی که برای درک متقابل و کاهش تنش‌ها انجام می‌دهند، اما به‌شدت دچار سوءتفاهم‌های اساسی هستند. مقام‌های بریتانیایی فکر می‌کنند همتایان فرانسوی آنها دائما در حال فکرکردن به بریتانیا و طرح سناریوهای مختلف برای تنبیه و مجازات لندن به دلیل خروج از اتحادیه اروپا هستند.
در مقابل، بسیاری از مقام‌های فرانسوی هم رفتاری را با بوریس جانسون، نخست‌وزیر بریتانیا و برگزیت، به‌عنوان دو پدیده ناگوار در پیش گرفته‌اند که منتظرند تا این اتفاقات ناگوار هرچه زودتر سپری شوند و پس از جانسون و برگزیت، رابطه لندن و پاریس به حالت عادی بازگردد. به‌این‌ترتیب فرانسوی‌ها هم حاضر نیستند واقعیت را بپذیرند که جانسون درحال‌حاضر نخست‌وزیر بریتانیا است و برگزیت هم تصمیمی است که به درست یا غلط مردم بریتانیا اتخاذ کردند و درحال‌حاضر اجرائی شده است.
یکی از مقام‌های فرانسوی می‌گوید: «برگزیت پدیده‌ای است که باعث گسست سیاسی، فرهنگی و اجتماعی میان لندن و پاریس شده است و مدت‌هاست که دو طرف هیچ نشست دوجانبه‌ای برگزار نکرده‌اند».
در آن‌سو هم یک مقام دولت جانسون با انتقاد از این نگاه فرانسه می‌گوید: «فرانسوی‌ها تمایل دارند برگزیت را نادیده بگیرند و ترجیح می‌دهند به آن فکر نکنند. خشم مقام‌های فرانسوی زمانی بیشتر می‌شود که شاهد جنبش‌های سال‌های اخیر ضد نهادگرایی در کشور خود هستند».
بدبینی دوجانبه
تازه‌ترین تنش در روابط دوجانبه را بریتانیا رقم زد. دولت بریتانیا به‌تازگی اعلام کرد که به‌دلیل شیوع گسترده نوع بتای ویروس کرونا، قوانین قرنطینه‌ای را برای مسافرانی که از فرانسه به انگلیس برمی‌گردند، دوباره اعمال خواهد کرد. دولت فرانسه هم در واکنش به این اقدام، آن را یک «تبعیض غیرموجه» توصیف کرد. واکنش تند پاریس باعث عقب‌نشینی مقام‌های بریتانیا شده و آنها اعلام کرده‌اند که به احتمال زیاد این محدودیت را در هفته جاری لغو خواهند کرد.
با وجود تنش میان پاریس و لندن بر سر خروج بریتانیا از اتحادیه اروپا، در ماه‌های اخیر دو طرف تلاش داشتند تا هیچ تنش تازه‌ای به اختلافات موجود اضافه نکنند و آخرین رویارویی دو طرف به ماه ژانویه بازمی‌گردد. در ژانویه 2021 بریتانیایی‌ها تهدید کرده‌اند که ترتیبات صادرات گوشت سرد به ایرلند شمالی را یک‌طرفه تمدید می‌کنند و امانوئل مکرون، رئیس‌جمهوری فرانسه، به این اقدام بریتانیا واکنش نشان داد.
اما واقعیت این است که واکنش‌های نسنجیده مقام‌های فرانسوی هم در افزایش اختلاف‌ها میان دو کشور بی‌تأثیر نبوده است. چندی پیش امانوئل مکرون بدون ارائه مستنداتی ادعا کرده بود که واکسن آکسفورد-آسترازنکا که ازسوی بریتانیا ساخته شده و پایه اصلی واکسیناسیون در بریتانیا است، برای افراد مسن کارایی چندانی ندارد. موضع‌گیری او درباره صادرات گوشت سرد از بریتانیا به ایرلند شمالی که به جنگ سوسیس معروف شد، هم از دیگر اظهارنظرهای نسنجیده مکرون بود که به اختلاف‌ها میان لندن و پاریس دامن زد. با تمام این اختلاف‌ها تردید نیست که ریشه اصلی تنش میان فرانسه و بریتانیا در خروج لندن از اتحادیه اروپا نهفته است. حمایت بوریس جانسون از برگزیت نشان می‌داد که جهان‌بینی‌های مکرون و جانسون تا چه حد دور از هم است. مکرون یکی از ستون‌های اصلی اتحادیه اروپا به شمار می‌آید و جانسون خود را در جایگاه دشمن شماره یک این اتحادیه قرار داده است.
جورجینا رایت، رئیس برنامه اروپا در اندیشکده فرانسوی مونتاین می‌گوید: «این واقعیت که دولت بریتانیا بسیار آشکارا در حال رویارویی با اتحادیه اروپا است و نمی‌خواهد یک رابطه ساختارمند با این اتحادیه داشته باشد، روابط دوجانبه فرانسه و بریتانیا را هم در شرایط دشواری قرار داده است. بریتانیا و فرانسه می‌توانستند پس از مذاکرات برگزیت، به گفت‌وگوهای سازنده خود ادامه دهند؛ اما همه چیز میان دو طرف سیاسی شده و رفع این تنش‌ها تا برطرف‌شدن سوءتفاهم‌ها بسیار دشوار است».