از چراغ جادوی لوزان چه چیزی بیرون میآید؟
ساعت 24- لوزان، شهری کوچک در نزدیکی پایتخت سوییس در اروپا، اکنون یکی از اصلیترین مراکز رصد خبر در روز سهشنبه ۱۱ فروردین ماه ۱۳۹۴ است.
وزيران امور خارجه ۵ كشور اصلي عضو شوراي امنيت سازمان ملل يعني امريكا، روسيه، چين، فرانسه و انگلستان به همراه وزير امور خارجه آلمان كه يك غول بزرگ اقتصادي است، در اين شهر به همراه معاونان و كارشناسان خود فشردهترين رايزنيها را دارند. از طرف ديگر، محمدجواد ظريف، وزير امور خارجه ايران به همراه گروه مذاكرهكننده ايراني نيز در اين شهر كوچك اروپايي، ساعتها و دقيقههاي دشواري را سپري ميكنند.
امروز در لوزان سوييس تا ساعت ۱۳ به وقت تهران هرگز به ذهن كسي نرسيده است كه از چراغ جادوي لوزان ديو نامهرباني بيرون مي آيد. برگشت وزير امور خارجه روسيه به سوييس و ماندن وزيران امور خارجه ۳ بزرگ اروپايي و همچنين جان كري وزير امور خارجه امريكا در لوزان حكايت از خوشبيني براي رسيدن به يك راهحل دارد، اما هنوز چيزي ديده نميشود.
هماهنگ كردن خواستها، آرزوها، انتظارات كشورهاي ۱+۵ با ايران كار سادهاي نيست. هر دو گروه به ويژه ايران و ايالات متحده امريكا گونهاي بازي كردهاند كه بناي عظيمي از ابهامها در انتظارات و تعهدات برپا شده است كه برداشتن اين حجم گسترده كار سختي است.
چشم ميليونها شهروند ايراني و دهها هزار شهروند علاقمند به مسايل سياسي و هزاران مسوول دولتي و نخبه سياسي در كشورهاي گوناگون به ويژه در كشورهايي مثل تركيه، عربستان، عراق در همسايگي ايران به اين شهر دوخته شده است. آنها ميخواهند ببيند از چراغ جادويي لوزان كدام غول سحرآميز بيرون ميآيد. جادوي خوب و غول مهرباني كه آرامش و آشتي و سازش را به ايرانيان و كشورهاي گروه ۱+۵ و ساير دولتهاي جهان هديه ميكند يا غول نامهرباني كه ميگويد چيزي تمام نشده است.
به گفته مقامهاي مسوول ايراني و ديپلماتها و مقامهاي كشورهاي گفتوگو كننده ايران ميخواهد ايالات متحده امريكا به مثابه بازيگر اصلي و كشور اول در اين مذاكرات قول و تعهد دهد كه تحريمهاي اعمال شده بر اقتصاد ايران را يكجا و بلافاصله پس از انعقاد قرارداد بردارد تا تهران به اين كشور اعتماد كند و امريكا نميتواند و نميخواهد چنين تعهدي بدهد. اين يكي از موانع اصلي براي رسيدن به توافقي است كه تهران بر روي آن پاي فشاري دارد و به نوعي خط قرمز براي مقامهاي ايراني شده است. با وجودي كه تحريمهاي گسترده غرب عليه ايران زندگي عادي در ايران را فلج نكرد اما اثرات آن هر روز گسترش يافت و گروه مذاكرهكننده ايراني نميخواهد تجربه تلخ سالهاي اول دهه ۱۳۹۰ كه اقتصاد ايران در بدترين وضع قرار گرفت تكرار نشود.
مقام هاي امريكايي شايد از آن بيم دارند كه حذف و برداشتن يك باره تحريمها منجر به فروپاشي كامل رژيم تحريم شده و كشورهاي ديگر راه سرمايهگذاري و بهرهبرداري از بازار ايران را در پيش گيرند. چين و روسيه با شدت و ضعف هرگز تمايل ندارند ايران از زير چتر اقتصادي و سياسي آنها خارج شود و البته اين را هم ميدانند كه ادامه شرايط فعلي شايد منافع بلندمدت آنها را بيشتر با تهديد مواجه كند. آلمان در ايران منافع سياسي مشهودي ندارد و بيشتر از هر چيز تمايل دارد بازار صادرات خود را بيشتر از پيش گسترش دهد و فرانسويها نيز با وجود حرفهاي سياسي كه ميزنند بيشتر از انگلستان به فكر منافع تجاري هستند.
دور بودن آرزوها و انتظارات سياسي و اقتصادي با گره خوردن مسايل فني راه را براي رسيدن به توافق از آذر ۹۲ تا امروز تنگ كرده است و اين محدوديتها بايد برطرف شود. اكنون ايرانيان ميخواهند ببينند كه از چراغ جادويي لوزان موجودي مهربان و آرامشساز بيرون ميآيد.
امروز در لوزان سوييس تا ساعت ۱۳ به وقت تهران هرگز به ذهن كسي نرسيده است كه از چراغ جادوي لوزان ديو نامهرباني بيرون مي آيد. برگشت وزير امور خارجه روسيه به سوييس و ماندن وزيران امور خارجه ۳ بزرگ اروپايي و همچنين جان كري وزير امور خارجه امريكا در لوزان حكايت از خوشبيني براي رسيدن به يك راهحل دارد، اما هنوز چيزي ديده نميشود.
هماهنگ كردن خواستها، آرزوها، انتظارات كشورهاي ۱+۵ با ايران كار سادهاي نيست. هر دو گروه به ويژه ايران و ايالات متحده امريكا گونهاي بازي كردهاند كه بناي عظيمي از ابهامها در انتظارات و تعهدات برپا شده است كه برداشتن اين حجم گسترده كار سختي است.
چشم ميليونها شهروند ايراني و دهها هزار شهروند علاقمند به مسايل سياسي و هزاران مسوول دولتي و نخبه سياسي در كشورهاي گوناگون به ويژه در كشورهايي مثل تركيه، عربستان، عراق در همسايگي ايران به اين شهر دوخته شده است. آنها ميخواهند ببيند از چراغ جادويي لوزان كدام غول سحرآميز بيرون ميآيد. جادوي خوب و غول مهرباني كه آرامش و آشتي و سازش را به ايرانيان و كشورهاي گروه ۱+۵ و ساير دولتهاي جهان هديه ميكند يا غول نامهرباني كه ميگويد چيزي تمام نشده است.
به گفته مقامهاي مسوول ايراني و ديپلماتها و مقامهاي كشورهاي گفتوگو كننده ايران ميخواهد ايالات متحده امريكا به مثابه بازيگر اصلي و كشور اول در اين مذاكرات قول و تعهد دهد كه تحريمهاي اعمال شده بر اقتصاد ايران را يكجا و بلافاصله پس از انعقاد قرارداد بردارد تا تهران به اين كشور اعتماد كند و امريكا نميتواند و نميخواهد چنين تعهدي بدهد. اين يكي از موانع اصلي براي رسيدن به توافقي است كه تهران بر روي آن پاي فشاري دارد و به نوعي خط قرمز براي مقامهاي ايراني شده است. با وجودي كه تحريمهاي گسترده غرب عليه ايران زندگي عادي در ايران را فلج نكرد اما اثرات آن هر روز گسترش يافت و گروه مذاكرهكننده ايراني نميخواهد تجربه تلخ سالهاي اول دهه ۱۳۹۰ كه اقتصاد ايران در بدترين وضع قرار گرفت تكرار نشود.
مقام هاي امريكايي شايد از آن بيم دارند كه حذف و برداشتن يك باره تحريمها منجر به فروپاشي كامل رژيم تحريم شده و كشورهاي ديگر راه سرمايهگذاري و بهرهبرداري از بازار ايران را در پيش گيرند. چين و روسيه با شدت و ضعف هرگز تمايل ندارند ايران از زير چتر اقتصادي و سياسي آنها خارج شود و البته اين را هم ميدانند كه ادامه شرايط فعلي شايد منافع بلندمدت آنها را بيشتر با تهديد مواجه كند. آلمان در ايران منافع سياسي مشهودي ندارد و بيشتر از هر چيز تمايل دارد بازار صادرات خود را بيشتر از پيش گسترش دهد و فرانسويها نيز با وجود حرفهاي سياسي كه ميزنند بيشتر از انگلستان به فكر منافع تجاري هستند.
دور بودن آرزوها و انتظارات سياسي و اقتصادي با گره خوردن مسايل فني راه را براي رسيدن به توافق از آذر ۹۲ تا امروز تنگ كرده است و اين محدوديتها بايد برطرف شود. اكنون ايرانيان ميخواهند ببينند كه از چراغ جادويي لوزان موجودي مهربان و آرامشساز بيرون ميآيد.
