رفتن به محتوا
تلویزیون سام با ۲ سال ضمانت سام سرویس
کد خبر 114789

ریزش مو، علل و درمان!

ریزش مو، علل و درمان

جناب آقای دکتر محمد علی نیلفروش زاده متخصص بیماریهای پوست و مو، فلوشیپ لیزر و جراحی پوست از نیوکاسل انگلیس، فلوشیپ جراحی پیوند مو از کانادا، رییس مرکز تحقیقات بیماریهای پوست و سالک و استادیار دانشگاه ، عضو انجمن بین المللی جراحان پیوند مو و آکادمی درماتولوژی امریکا می باشد. ایشان در سالهای ۱۳۸۳ و ۱۳۸۴ موفق به اخذ جایزه برتر جشنواره رازی گردیده و توانسته است کتب، مقالات و نوآوریهایی در سطح بین المللی داشته باشد. کار بر روی سلولهای بنیادی پوست، فیبروبلاست از جمله موارد فوق میباشد که با همکاری پژوهشکده رویان و دانشگاه علوم پزشکی اصفهان و تهران در حال اجرا بوده و منجر به انجام موفقیت آمیز استفاده از فیبروبلاست ها در جوانسازی و درمان چین و چروک پوست شده است. دکتر محمد علی نیلفروش زاده یکی از چهره های بین المللی در زمینه جراحی پوست، لیزر و پیوند مو است که به عنوان Medical Faculty در کنگره بین المللی سالیانه ESHRI اروپا در سال ۲۰۰۳ لندن و سال ۲۰۰۳ برلین انتخاب شده و متد جدید جراحی پیوند مو را تحت عنوان" نیلفروش متد" در سال ۲۰۰۵ کنگره سالیانه استرالیا ارائه و به ثبت رسانده است. لذا سلسله گفتگوهایی در مورد ریزش و روشهای جدید پیوند مو با ایشان انجام داده ایم که به اطلاع خوانندگان عزیز می رسد.
▪ اصولا علت ریزش مو چیست؟
ـ برای فهم علت ریزش مو بایستی اطلاع دقیقی از مراحل سیکل طبیعی رشد مو داشته باشیم. موهای انسان به طور طبیعی با یک روش دوره ای رشد می کنند که سیکل رشد مو نامیده می شود (یک مرحله رشد ویک مرحله استراحت و در نهایت ریزش).
مرحله رشد یک فولیکول با فولیکول همسایه متفاوت میباشد و به این حالت رشد موزائیکی گفته می شود. مدت آناژن (فاز فعال یا رشد )، ۸-۲ سال، کاتاژن (فاز تحلیل رونده )، ۴-۲ سال،تلوژن (فاز استراحت )، ۴-۲ ماه. طول مدت هر کدام از این مراحل با توجه به سن، شرایط تغذیه ای، فاکتورهای هورمونی و عوامل فیزیولوژیک و پاتولوژیک بدن می تواندتغییر کند.
میزان طبیعی رشد مو mm۳۵/۰ در روز است و تقریبا بین ۲۵/۰ تا ۵/۰اینچ در ماه برآورد می شود. در حالت طبیعی ۹۰% موها در فاز رشد، و ۱۰% در فاز استراحت می باشند و به طور متوسط روزانه ۵۰ تا ۱۰۰ تار موی تلوژن به هنگام شستن و شانه کردن مو ریزش پیدا می کنند.
پس همچنان که یک مو می ریزد موی جدید جای آن را می گیرد. مشکل زمانی آغاز میشود که موهای ریزش یافته بیشتر و سریعتر از موهای رویش یافته جدید ضعیف شود یا سیکل رشد آنها کوتاه شود و نتواند به حداکثر رشد آناژن برسد. در این حالت بعد از مدتی از تعداد کل موها کاسته شده و یا ممکن است موها نازک تر شده وفرد متوجه کاهش حجم موهایش شود.این، علت اصلی ریزش مو می باشد.
▪ چه بیماریهایی می توانند سبب چنین تاثیری در سیکل رشد مو شوند؟
ـ عوامل مختلفی می توانند روی سیکل رشد مو اثر گذاشته و باعث ریزش موقت و یا دائمی شوند که اصطلاحا به آن آلوپسی( alopecia ) گفته میشود. علل عمده ریزش مو عبارتند از آلوپسی آندروژنتیک، تلوژن افلوویوم و آلوپسی آره آتا.
میزان شیوع موارد فوق به ترتیب ۲۰ به ۷ به ۱ برآورد شده است. از علل دیگر می توان به مواردی مانند بیماریهای تیروئید، دیابت، کمبود تغذیه ای، بیهوشی عمومی و رژیم های سخت، مصرف دارو، اشعه، شیمی درمانی، تماس با مواد شیمیایی علل هورمونی، اشکالات سیسم ایمنی، بیماری پوستی موضعی یا سراسری، اسکار(جوشگاه) و استرس های فیزیولوژیک یا روحی - روانی اشاره کرد.
همچنین مواردی مانند تریکوتیلومانیا (یک مشکل روحی-روانی که فرد موهای خود را دور انگشت پیچیده و میکند)، آلوپسی کششی(به علت آرایش مو به شکلی که موهای یک قسمت سر را تحت کشش قرار میدهد) و یک عفونت قارچی به نام Tinea Capitis از علل دیگر شناخته شده ریزش مو می باشند.
▪ لطفا درباره آلوپسی آندروژنتیک که علت شایعتری است توضیح بفرمایید.
ـ عبارت آلوپسی آندروژنتیک (Androgenetic Alopecia) یا AGA غالبا برای توصیف نوعی از ریزش موی سر به کار برده میشود که در مردان و زنان مستعد به لحاظ ژنتیکی، سبب ریزش مو با یک الگوی مشخص میشود. "Andro" در کلمة "Androgenetic" به تاثیر آندروژن ها یعنی تستوسترون و دی هیدروتستوسترون (DHT ) اشاره دارد که برای ایجاد طرح ریزش مردانه ضروری است. Genetic"" در این کلمه به این واقعیت اشاره میکند که AGA یک مشکل ژنتیک است که از طریق ژنها و از یک یا هر دو والد به ارث برسد. به این شکل ریزش مو در مردان MPHL(Male (Male Patterned Hair Loss ) و در زنان FPHL(Female Patterned Hair Loss) گفته می شود.
▪ آیا این بیماری از لحاظ علت ایجاد و مراحل پیشرفت در مردان و زنان تفاوتی دارد؟
ـ بله. آلوپسی آندروژنتیک در مردان به خوبی شناخته شده ولی در خانمها هنوز ناشناخته های زیادی وجود دارد. همچنین تاثیر عامل ژنتیک در زنان بیشتر از مردان است.
▪ طرح ریزش مو در مردان زنان چگونه است و در چه سنی آغاز میشود؟
ـ حدود ۳۵ میلیون نفر از مردان در آمریکا مبتلا به درجاتی از ریزش موی آندروژنتیک هستند. MPHL با عقب رفتن خط موی جلوی سر(فرونتال) با نازک و تنک شدن موهای جلو و فرق سر آغاز شده و بهمین شکل به عقب می رود و قسمت باقیمانده حلقة مو را در عقب و طرفین تشکیل میدهد .سرعت ریزش مو و شکل پایانی آن به ژنتیک فرد ارتباط دارد .MPHL پیشرفت آرامی داشته و ۲۰% مردان را در ۳۰ سالگی و ۴۰% مردان را در۴۰ سالگی تحت تاثیر قرار میدهد.
در مردان MPHL پیش از بلوغ دیده نشده و معمولا در سومین دهه عمر و تقریباً در همه موارد تا دهه چهارم عمر ظاهر می شود. MPHLدر مقابل، FPHL ممکن است در دهه ششم عمر با تنک شدن منتشر موها در نواحی فرونتال و طرفین سر (پاریتال) و باقیماندن خط جلوی سر ظاهر شود. معمولا در هر دو جنس موی قسمت پس سر(اکسی تپیال) ریزش پیدا نکرده و با قی می ماند. ریزش مو در هر دو جنس با تبدیل موهای ضخیم و حاوی رنگدانه (پیگمانته) موهای ترمینال به موهای کوتاه، نازک و کمرنگ شبیه موهای ویلوس صورت می گیرد.
▪ عملکرد فیزیولوژیک آندروژنها چیست؟
ـ آندروژن ها هورمونهای استروئیدی هستند که به گیرنده های داخل هسته سلول باند شده و سبب بروز تاثیرات ژنتیک می شوند. آندروژن ها واسطه های موثر بر رشد موی ترمینال در سراسر بدن هستند. فعالیت آندروژن روی افرادی که از لحاظ ژنتیک استعداد آلوپسی دارند سبب مینیاتوری شدن فولیکول های موی سر بصورت یک طرح مشخص میشود. در مقابل با بلوغ جنسی، آندورژن ها باعث بزرگ شدن موهای ویلوس و تبدیل به فولیکول های موی ترمینال در ناحیه زیر بغل و پوبیس در هر دو جنس و در صورت، سینه و اندام ها در مردان می شود.
در مردان مبتلا به MPHL مینیاتوری شدن فولیکولها علت حساسیت ارثی فولیکولهای موی سر نسبت به سطح آندروژن خون ایجاد می شود. بالا رفتن آندروژن سبب رشد موهای زائد در زنان میشود که به آن هیرسوتیسم گفته می شود. این اثر دوگانه آندروژن ها روی موهای سر و بدن هنوز به خوبی شناخته نشده است.
▪ آندروژنها چه تغییری در چرخه رشد مو ایجاد کرده و با چه مکانیسمی عمل میکنند؟
ـ در این بیماری به علت کاهش طول مدت آناژن، چرخه رویش مو تسریع شده و تعداد موهای موجود در فاز تلوژن افزایش می یابد. این امر منجر به کاهش مشخصی در نسبت موهای آناژن به تلوژن می شود. این نسبت در حالت طبیعی ۶ تا ۸ به ۱ است که به ۱ تا ۳ به ۱ می رسد. همراه تغییرات ایجاد شده در سیکل رشد مو، موها پروسه ای تحت عنوان مینیاتوری شدن فولیکولار(follicular miniaturization) را با کمی تفاوت در مرد و زن می گذرانند که طی آن موهای بزرگ ترمینال به موهای نازک شبیه ویلوس تبدیل می شوند.
در افرادیکه از لحاظ ژنتیک مستعد ریزش مو هستند آندروژن به گیرنده های داخل هسته سلول متصل شده و با هسته سلول وارد فعل و انفعال میشود. به این ترتیب تولید پروتئین تغییر یافته و سبب ظریف شدن فولیکولهای مو شده و در نتیجه چرخه رشد مو را به لحاظ زمانی تغییر میدهد.
به مرور زمان فولیکولهای موی مینیا توریزه شده موهایی کوتاهتر، نازکتر و کمرنگ تر ایجاد کرده و گاه تولید مو به کلی قطع میشود. موهای مینیاتوری همچنین زمان طولانی تری را در فاز تلوژن (استراحت) به سر میبرند. این موها رنگدانه کمتری دارند و قطر آنها کاهش یافته و از حداقل معادل ۰۸/۰ میلی متر به زیر ۰۶/۰ میلی متر می رسد.
میزان مینیاتوری شدن فولیکول ها در زنان در سنین پس از یائسگی به شدت و وسعت مردان نیست. به علاوه این اتفاق در زنان به شکل موزائیکی می افتد و در ناحیه تحت تاثیر پروسه ریزش مو قطر موهای مجاور هم یکسان نیست در حالیکه در مردان طرح یکنواخت تری را نشان می دهد.
▪ در مورد آلوپسی آندروژنتیک در زنان هم توضیحی بفرمایید.
ـ حدود ۲۰ تا ۴۰ میلیون خانم در US مشکل نازک شدن موها را دارند. خانمها معمولا مشکل ریزش مو یا آلوپسی را به شکل متفاوت تری تجربه می کنند. مطالعات اخیر نشان می دهند که احتمالا از ریزش مو در خانمها مشکل ارث بیش از آقایان مطرح است.
بر خلاف پاتوفیزولوژی شناخته شده برای MPHL در مردان، تاثیر آندروژن بر FPHL در زنان کمتر روشن شده است. در پوست سر زنان مبتلا به آلوپسی، ممکن است ریزش مو در زنان با علائم دیگری از افزایش آندروژن مثل هیرسوتیسم و آکنه، بی نظمی در پریود و نازایی همراه باشد. بر خلاف MPHL در مردان، طاسی کامل در زنان بندرت در سنین پیش از یائسگی دیده می شود. هر چند زنان در سنین پس از یائسگی ممکن است طرح طاسی سرشان بیشتر شبیه MPHL باشد. ریزش مو در خانمها می تواند در هر سنی پس از نوجوانی آغاز شود ولی معمولا پس از زایمان یک بچه، در طول منوپوز یا پس از هیسترکتومی توتال خود را نشان می دهد. در اغلب موارد ریزش مو در خانمها سبب طاسی کامل نمی شود و مشخصه آن این است که خط جلوی پیشانی باقیمانده و از بین نمیرود.
▪ در حال حاضر چه روشهای درمانی برای این بیماری وجود دارد؟
ـ اولین خط درمان در هر دو جنس در آلوپسی آندروژنتیک ماینوکسیدیل است که در مردان در صورت استفاده همراه با ترتینوئین تاثیر درمانی بهتری دارد. داروی موثر دیگر در مردان فیناستراید است. در مورد خانمها از درمانهای کمکی مانند استروژن(قرصهای جلوگیری از حاملگی)، یا اسپیرونولاکتون استفاده می شود. داروهای دیگری مثل سیپروترون استات، پروژسترون و فیناستراید در خانمها و سایمتیدین و داروهای گیاهی در هر دو جنس هنوز توسط FDA تایید نشده ولی مورد استفاده قرار می گیرد. روش درمانی دیگر جراحی یا پیوند مو است که انواع مختلفی دارد که پرداختن به آن در اینجا سبب اطاله کلام میشود

منبع : مرکز پیوند موی جردن

تازه‌ترین خبرها