رشد ۲۰۱۶ چندان پرشتاب نیست
اژدهای چینی پس از چندین سال حركت پرشتاب سال ۲۰۱۵ نسبت به سالهای پیش آن شادابی قبلی را نداشت و احتمال اینكه در سال ۲۰۱۶ نیز همچنان حركت آهسته رشد قبلی را ادامه دهد وجود دارد. آهستهتر شدن آهنگ رشد چین علاوه بر اینكه بازار همسایههایش را با التهاب همراه كرد به اقتصاد ایران نیز آسیب زد زیرا ایران نفت كمتری به چین فروخت و درآمد ارزی كمتری به دست آورد كه به كاهش رشد آن منجر شده است.
اقتصاد آمریکا در سال ۲۰۱۵، رشد نشان داد و از رکودی که سالها پیش ایجادشده بود، بیرون آمد. هم چنانکه این امر مورد قبول بانک مرکزی آمریکا قرار گرفت و آنها نرخ بهره را اندکی افزایش دادند و مسلما این رشد اقتصادی، بر تمام اقتصادهای دنیا اثر خواهد گذاشت و امکان دارد بسیاری از کمبودهای اینسو آنسوی جهان را خنثی کند. ولی حقیقت این است که وقتی به آمار آمریکا بهطور دقیق و زیربنایی نگاه کنیم، روشن میشود که افزایش رشد آمریکا و بهبود وضع در اقتصاد این کشور یک حالت کمخونی دارد و چندان قوی نیست. اگر سیاستهای دیگری در اقتصاد آمریکا در پیش گرفتهشده بود بدون شک این نرخ رشد و این اثر بسیار بیشتر میشد.
فدرال رزرو آمریکا در واپسین هفتههای سال ۲۰۱۵ میلادی به سیاست تثبیت نرخ بهره پس از حدود یک دهه پیان داد و انتظار میرود که افزایش نرخ بهر در سال ۲۰۱۶ ادامه یابد، سیاستی که با افزایش ارزش دلار و در مقابل کاهش قیمت طلا و نفت همراه خواهد بود.
حال این پرسش مطرح است که این تحولات و اتفاقات، در سال ۲۰۱۶ میلادی چه تحولاتی را رقم خواهد زد؟
در سال ۲۰۱۶ اقتصاد آمریکا و اقتصاد جهانی رشد خواهند داشت و چشمانداز این اقتصادها مثبت است. ولی این رشد، خیلی شدیدی نخواهد بود. البته کسانی هستند که بسیار بدبینانه به سال ۲۰۱۶ میلادی مینگرند و فکر میکنند، این سال، سالی است که رشد اقتصادی بهشدت کاهش پیدا خواهد کرد.
درست است كه کاهش قیمت نفت و افول اقتصاد چین آثاری دامنهدار بر اقتصاد جهان برجای خواهد گذاشت. تا زمانی که لااقل سه اقتصاد عمده دنیا یعنی چین، آلمان و در مرحله بعدی آمریکا در رکود و شکوفایی اقتصادی در سطح جهان با یکدیگر همسو نباشند، نمیتوانیم مطمئن باشیم که یک موج جدیدی ایجاد خواهد شد چه بهصورت لوکوموتیو و شکوفایی بیشتر برای همه جهان و چه بهصورت یک ترمز برای اقتصاد جهان.
کشورهایی که نزدیکی بیشتری با دو رویداد کاهش رشد اقتصادی چین و افت قیمت نفت دارند یعنی یا واردکنندههایی فروشندگان نفت هستند یا فروشنده کالا به کشورهای صادرکننده نفت هستند یا کشورهایی که رابطه نزدیکی با چین داشتند، طبیعتاً از این زلزله کوچک اقتصادی، پسلرزههایی دریافت خواهند کرد و برایشان اثری منفی بر جای خواهد گذشت.
در سال ۲۰۱۶ میلادی بهجز چند کشور مثل کانادا، آلمان و کره جنوبی نباید حال و روز مثبتی برای اقتصاد جهان، متصور بود. بحران اقتصادی در روسیه که از رهگذر افت کاهش درآمدهای نفتی مسکو و تحریمهای اقتصادی علیه روسیه بر اقتصاد این کشور تحمیل شده است، روسیه را که تا پیش از این به عنوان یکی از اقتصادهای نوظهور سالهای اخیر، معرفی میکرد،درگیر بحرانی تمام عیار از جنس رکود کردهاست.
دیگر اقتصاد نوظهور بزرگ در آمریکای لاتین یعنی برزیل نیز گرفتار در مجموعهای از ناکارآمدیهای سیاسی و اقتصادی است، تا چندان امیدی از ریو برای اقتصاد جهان فراهم نیاید.
اقتصاد کانادا نیز بعید است با سرعت گریبان از مشکلات و مصائب سیاستهای دولت پیشین برهاند.
ژاپن، سومین اقتصاد بزرگ جهان نیز در سال ۲۰۱۵ میلادی تنها این شانس را به اقتصاد جهان بخشید که توانست از درغلتیدن در رکودی دیگر، جلوگیری کند.
اجتناب از رکودی دیگر برای اقتصاد ژاپن البته، چندان هم کماهمیت نیست و میتواند به معنای ادامه روند بهبود اقتصاد ژاپن در سال ۲۰۱۶ باشد، هرچند روند و سرعت این بهبود، اندک خواهد بود.
در مجموع نهادها و سازمانهای بینالمللی اقتصادی از بانک جهانی و صندوق بینالمللی پول گرفته تا آکادمی علوم اجتماعی چین و سازمان اطلاعات آمریکا، نرخ رشد ضعیفی برای اقتصاد جهان در سال ۲۰۱۶، پیشبینی میکنند. رشدی در محدوده سه درصدی که شاید تنها معجزهای اقتصادی بتواند این نرخ از حرکت اقتصاد جهانی در سال ۲۰۱۶ را جابهجا کند.
