پلی سیتمی ـ polycythemia
پلی سیتمی ـ polycythemia
| پلی سیتمی افزایش تعداد گلبولهای قرمز خون. این اختلال بیشتر در بزرگسالان بالای 50 سال بروز میكند (ولی محدوده سنی آن 90-15 سال است) و در آقایان شایعتر است. این بیماری سه نوع دارد: |
| ۱. پلی سیستمی استرسی |
| ۲. پلی سیستمی كاذب كه به كاهش حجم پلاسمای خون مربوط میباشد. |
| ۳. پلی سیستمی ثانویه (پلی سیستمی واكنشی)، كه عارضهای از بیماری یا عواملی غیر از اختلالات سلولهای خون است. |
 |
| ـ علایم شایع: |
| ۱. خستگی؛ سردرد؛ خواب آلودگی؛ منگی |
| ۲. خارش یا پرخونی پوست |
| ۳. بزرگی طحال |
| ۴. خونریزی بدون توجیه |
| ـ علل بیماری: |
| ۱. پلیسیستمی حقیقی: ناشناخته |
| ۲. پلیسیستمی استرس: مصرف داروهای ادرارآور، استعمال دخانیات، كم آبی بدن |
| ۳. پلی سیستمی ثانویه: بیماریهای مادرزادی قلب، بیماریهای مزمن ریه، كشیدن سیگار معمولی یا سیگار برگ، زندگی در ارتفاعات بالا |
| ـ عوامل افزایش دهنده خطر: |
| ۱. استعمال دخانیات |
| ۲. بیماریهای قلبی یا ریوی |
| ۳. استرس |
| ۴. سابقه خانوادگی پلیسیستمی |
| ـ پیشگیری: |
| پلیسیستمی حقیقی در حال حاضر قابل پیشگیری نیست. پیشگیری از پلیسیستمی ثانویه یا پلیسیستمی استرس: خودداری از استعمال دخانیات جلوگیری از كم آبی بدن اقدام به درمان طبی بیماریهای قلبی یا ریوی. |
| ـ عواقب مورد انتظار: |
| پلیسیستمی حقیقی غیر قابل علاج است ولی علایم آن با درمان قابل كنترل است. متوسط مدت زنده ماندن بیماران با درمان 15-7 سال است؛ حتی برخی بیماران ممكن است 20 سال یا بیشتر نیز زنده بمانند. سایر انواع پلیسیستمی با برطرف كردن علت زمینهای قابل درمانند. |
| ـ عوارض احتمالی: |
| ۱. تشكیل لخته درون وریدها یا شریانها |
| ۲. نقرس |
| ۳. سكته مغزی |
| ۴. حمله قلبی |
| ۵. زخم گوارش |
| ۶. سنگ كلیه |
| ۷. لوسمی (نوعی سرطان خون) |
| ـ درمان: |
| ۱. بررسیهای تشخیصی ممكن است شامل بررسیهای آزمایشگاهی مغز استخوان و خون (شمارش گلبولهای قرمز خون، اندازهگیری هماتوكریت)، اشعهنگاری كلیهها و بررسی گلبولهای قرمز با كروم رادیواكتیو باشد. |
| ۲. مراحل درمانی بر اساس وضعیت هر بیمار متفاوت بوده و به سن بیمار، مدت بیماری، نوع پلیسیتمی، عوارض، و فعالیت بیماری بستگی دارد. |
| ۳. مراحل درمانی احتمالی برای حفظ هماتوكریت در نزدیك محدوده طبیعی و جلوگیری از تشكیل لخته یا خونریزی عبارتند از: فصد (گرفتن خون اضافی بدن از طریق ورید)؛ درمان رادیوایزوتوپ؛ و دارو درمانی. درمان انتخاب شده بستگی به علایم و پاسخ به درمان دارد. در مواردی ممكن است به بیش از یك نوع درمان نیاز باشد. |
| ـ داروها: |
| ۱. فسفر رادیواكتیو سیتوتوكسیك |
| ۲. داروهای ضد خارش |
| ۳. آلوپورینول برای كاهش دادن سطح بالای اسید اوریك |
| ۴. داروهای مهار كننده گرنده H2 یا داروهای ضد اسید برای مهار تولید بیش از حد اسید معده |
| ۵. آسپیرین برای جلوگیری از لخته شدن خون و كاهش احتمالی سكته مغزی یا حمله قلبی ممكن است توصیه گردد. |
| ـ فعالیت: |
| پس از درمان، فعالیتهای طبیعی خود را هر چه سریعتر از سر بگیرید. |
| ـ رژیم غذائی: |
| رژیم خاصی نیازی نیست. برای حفظ مایعات بدن در حد مطلوب هر دو ساعت 250 سیسی مایعات بنوشید. |
| ـ در این شرایط به پزشك خود مراجعه نمائید: |
| ۱. بروز علایمی كه نشانه عوارض پلیسیستمی هستند. |
| ۲. اگر شما یا یكی از اعضای خانوادهتان دارای علایم پلیسیستمی باشید. |
| ۳. اگر دچار علایم جدید و غیرقابل توجیه شده اید. داروهای تجویزی ممكن است با عوارض جانبی همراه باشند. |
