با اثر بر گيرندههاى اپيوئيد باعث مهار انتقال ايمپالسهاى درد در سطح طناب نخاعى ميگردد. اين دارو داراى فعاليت آگونيستى تقريباً 30 برابر مورفين و فعاليت آنتاگونيستى 3-1 برابر نالوكسان است.
موارد مصرف
درد متوسط تا شديد، درد ناشى از سنگهاى حالب و انفاركتوس ميوكارد، درد عصب سهقلو.
ميزان مصرف
بالغين: عضلاني/ وريدى 0/3 تا 0/6mg هر 6 ساعت برحسب نياز، در سالمندان دوز دارو كاسته ميشود (0/15mg وريدى يا عضلانى هر 6 ساعت).
كودكان: 2 تا 6mcg/kg از راه وريدى يا عضلاني.
موارد منع مصرف: حساسيت مفرط، اعتياد (ناركوتيك).
توضيحات دارو
عوارض جانبي:
دستگاه عصبى مركزي: خوابآلودگي، گيجي، سردرگمي، سردرد، آرامبخشي، سرخوشي.
گوارشي: تهوع، استفراغ، بياشتهائي، يبوست، كرامپ.
ادرارى تناسلي: افزايش دفع ادراري، ديزوري.
پوستي: راش، كهير، كوفتگي، گُرگرفتگي، خارش، تعريق.
چشم، گوش، حلق و بيني: وزوز گوش، تارى ديد، ميوز، دوبيني.
احتياطات: در افراد معتاد، حاملگى (گروه C)، شيردهي، افزايش فشار داخل جمجمه، انفارکتوس حاد ميوکارد، بيمارى شديد قلبي، دپرسيون تنفسى و در بيماريهاى کبدى و کليوى با احتياط مصرف شود.
فارماکوکينتيک: شروع اثر: تزريق وريدى سريع، تزريق عضلانى ۱۵ دقيقه. اوج اثر: عضلانى يک ساعت، وريدى سريع. مدت اثر: حداکثر ۶ ساعت. متابوليسم: کبدي. دفع: ۷۰% از مدفوع و ۳۰% از ادرار (نيمه عمر ۲/۲ ساعت).
تداخلات داروئي: بنزوديازپينها، الکل و ديگر مواد مخدر باعث تشديد تضعيف CNS ميشوند. مصرف همزمان ديازپام ممکن است باعث کلاپس قلبى عروقى يا تنفسى شود.
ملاحظات پرستاري:
پيگيرى آزمايشگاهي:
ـ نسبت I&O: بررسى و کنترل کاهش دفع ادرارى که ميتواند نشانگر احتباس ادرارى باشد.
توصيهها:
ـ فرم وريدى بهتدريج و در طى ۳ـ۲ دقيقه داده ميشود.
ـ در صورت بروز تهوع و استفراغ بهەمراه داروى ضداستفراغ داده شود.
ـ در صورت بازگشت درد، فواصل دوز دارو را براساس پاسخ مريض تنظيم کنيد.
روش تهيه/ تجويز:
ـ تحرک و حرکت مريض توسط يک همراه انجام شود.
ـ استفاده از اقدامات حفاظتي: نرده حفاظ.
ارزيابى باليني:
تغييرات دستگاه عصبى مرکزي، گيجي، خوابآلودگي، توهم، سرخوشي، عدم هوشياري، واکنش مردمک.
واکنشهاى آلرژيک: راش، کهير.
اختلال عمل تنفسي: دپرسيون تنفسي، ويژگي، تعداد و ريتم تنفسى و در صورتيکه تعداد تنفس به کمتر از ۱۲ دقيقه رسيد پزشک را مطلع کنيد.
نياز به داروهاى ضد درد، وابستگى بدني.
پاسخ درماني: کاهش درد، از بين رفتن حالت خاص بيمار.
آموزش به بيمار و خانواده:
ـ هرگونه علامت ناشى از تغييرات دستگاه عصبى مرکزى و واکنشهاى آلرژيک را گزارش کند.
ـ در صورت استفاده طولاتيمدت از دارو، وابستگى بدنى ايجاد ميشود.
درمان مصرف بيش از حد دارو: دادن نارکان (Narcan) وريدى با دوز ۸/۰ـ۲/۰
mg ، دادن اکسيژن، مايعات وريدي، و تنگکنندههاى عروقي.