روزنامه جهان صنعت
پنهانکاری در بورس
پنهانکاری در بورس
r />افشاگری نماینده مجلس در روزهای سیاه تالار
هادی مومنی- ریزشهای ناتمام بازار سهام در حال تبدیل شدن به یک سیل ویرانگر است، اما این موجهای خطرناک را فانوسهای دریایی این بازار که باید به عنوان یک زنگ خطر به فعالان دریای سهام اعلام کنند نمیبینند یا اساس نمیخواهند ببینند تا بتوانند با اعلام خطر به موقع نسبت به هزینههای پیش رو اقداماتی انجام شود. ارزش بازار سهام در شش ماه اخیر نزدیک به ۶۰ هزار میلیارد تومان کاهش پیدا کرده است در کنار آن شاخص کل معاملات بهعنوان ویترین دادوستد سهام نیز نزدیک به سه هزار واحد ریزش در یک ماه اخیر را تجربه کرده است که مشخص میکند اوضاع معاملات سهام به شدت در حال نزدیک شدن به یک بحران تازه در تالار شیشهای است. کاهش پیدرپی قیمت سهام که دیگر مختص به گروههای خاص هم نیست و در بازار عمومی شده است عمق جدی عقبگرد بازدهی این بازار را نشان میدهد. افزون بر این شکست خوردن سیاستهای مهارکننده در بورس نیز مزیت بر علت شده است تا سهامداران و فعالان در یک سردرگمی پنهان اسیر شوند. در این فضا شایعات آنقدر گسترده میشود که پیدا کردن حقیقت مشکل است. با وجود این وقتی مسوولان هم همانند همیشه سیاست سکوت را در پیش میگیرند بر ابهامات افزوده میشود. این روزها اگر معاملات سهام با رشد روبهرو شود باید تعجب کرد! ریزش شاخص و قیمتها به قدری در بازار سهام در حال سنگین شدن است که عدم واکنش هدایتگران و ارکان بازار سهام و فراتر از آن دولت و وزیر اقتصاد که در چند ماه گذشته وعدههای زیادی را به سهامداران دادند که البته تا به امروز به حمایت اجرایی تبدیل نشد نیز بورس را در یک گرداب سیاه فرو برده است. گویی این بازار آن قدر بلاتکلیف و بیاهمیت برای بزرگان داخل و بیرون آن است که سیاه شدن روزگار سرمایهگذاران آنکه در بین آنها افراد عادی زیادی دیده میشود از کمترین اهمیت و ارزش ممکن برخوردار است. اگر بگوییم بورس رها شده است خیلی هم با وضعیت فعلی این نهاد مالی بیگانه نیست که اگر اینگونه نبود اعمال یک سیاست همهجانبه و به دور از احساس که دارای پشتوانه ضمانت اجرایی باشد به کمک بازار سهام و فعالان آن میآمد. تازهترین تحلیل یک کارشناس بازار سرمایه و نماینده مجلس درباره اوضاع بازار سهام و دلیل ریزشها را در ادامه میخوانید.
حذف قوانین ناکارآمد
مدیرعامل سرمایهگذاری ملی با تاکید بر اینکه عملکرد ناموفق اقتصاد، مهمترین عامل ریزش شاخص بازار سرمایه طی ماههای گذشته است، گفت که دولت باید هر چه زودتر قوانین دست و پاگیر را حذف و از صنایع مهم پیشرو کشور حمایت کند. علیرضا عسگری مارانی در گفتوگو با فارس در مورد عوامل اصلی ریزشهای شاخص بورس در بازار سرمایه طی ماههای گذشته اظهار داشت: مصادیق بورس اکنون ارتباطی به موارد گذشته ندارد و موضوع بحث واقعی، اقتصاد و مشکلات فعلی آن است. وی گفت: دولت و مجلس هم کمک واقعی و موثری به حل مشکلات فعلی بازار سرمایه که ریشهای میشود، نکرده است. عسگری مارانی با بیان اینکه برای از بین بردن رکود باید در سیستم اقتصادی روانسازی انجام شود، گفت: مدتهاست که شرکتها و بنگاههای اقتصادی با مشکلات عدیدهای از جمله مباحث مربوط به مالیات و ثبت صورتجلسات مواجه هستند. وی گفت: با وجود اینکه در قانون بودجه، موارد مربوط به مالیات بر اساس تبصره «۵۶» شرکتهای بدهکار در سال ۹۲ مصوب شده اما در سالجاری اجرا میشود و بسیاری از شرکتها را با چالش مواجه کرده است. این کارشناس بازار سرمایه با تاکید بر اینکه قوانین دست و پاگیر و سختگیرانه دولتی باید هر چه زودتر حذف شوند، گفت: در شرایط رکودی وجود چنین قوانین سختگیرانهای منجر به تداوم رکود خواهد شد. عسگری مارانی گفت: آقایان به جای اینکه این همه وقت با ابرقدرتها برای دریافت مطالباتمان بگذارند، باید از پتانسیل صنایع داخلی استفاده کنند و به جای آن پنج وزیر صنعتی و نه پنج کشور بزرگ صنعتی را مجاب کرده و مشکلات صنایع مختلف را حل کنند در آن صورت، اکنون با ارزش افزوده و سودآوری بیش از آن چیزی که در مذاکرات به دست آمده، عاید کشور میشد. عسگری مارانی با تاکید بر اینکه متاسفانه به فکر تولید نیستیم، گفت: اگر از ابتدای دولت آقای روحانی پنج صنعت پیشرو کشور حمایت میشد، اکنون بخش عمدهای از مشکلات اقتصادی حل شده بود. وی با اشاره به اشکالات نحوه اجرای اصل «۴۴» قانون اساسی گفت: اخیرا سهام سنگآهن مرکزی واگذار شد و از روزی که فروخته شده، خریدار امکان دریافت پاسخ از مسوولان ندارد و این نمونه بارز عملکرد ناموفق در همین دولت فعلی است. این کارشناس بازار سرمایه تاکید کرد: با وجود اینکه برخی شرکتها به بخش خصوصی واگذار شده است و دولت حدود ۲۰ درصد سهام را در برخی شرکتها در اختیار دارد، باز هم مدیرعامل و مدیر در بخشهای پاییندستی انتخاب میکند. وی افزود: تک تک عواملی که اشاره شد، بر روند بازار سرمایه اثرگذار است و مدیریت فعلی موجب شده تا چشمانداز مثبتی از آینده برای بازار وجود نداشته باشد. عسگری مارانی با تاکید بر اینکه اخیرا با توجه به مشکلات صنعت سیمان مدیران این صنعت به وزارتخانه نامه نوشتند، تا دو ماه به دلیل عدم امکان فروش محصولات تولید شده را متوقف کنند، گفت: به جرات میتوان گفت در ۸۰ سال گذشته این اولین باری است که سیمان کشور با مشکل جدی فروش و انباشت کلینکر مواجه میشود. وی گفت: علاوه بر این با وجود اینکه شش ماه از سال میگذرد هنوز قیمت اوره داخلی نهایی نشده و وزارت نفت به یکباره صورتحساب برای شرکت پتروشیمی ارسال میکند که از نظر دنیای سرمایهگذاری جرایم کیفری برای آن در نظر میگیرند، چراکه اکنون بازار سرمایه به دلیل چنین تصمیماتی شدیدا متاثر شده است. این کارشناس بازار سرمایه با بیان اینکه در دولتهای کشورهای دیگر برای خروج از رکود و حل مشکلات صنایع لیدر حمایت میشوند، گفت: در دولت اوباما که ۱۵۰۰ میلیارد دلار بدهی به دلیل دو جنگ ایجاد شده بود با حمایت سه صنعت بانک، بیمه و خودرو و استفاده از بنگاههای بزرگ آنان که لیدر محسوب میشوند، مشکلات را برطرف کرد بنابراین با وجود سادگی مطلب هنوز دولتمردان ما نتوانستند به این درک برسند که باید برای خروج از رکود صنایع پیشرو و بزرگ حمایت شوند.
تقویت نظارتها
افزون بر این این ریزشها به خوبی توانسته است موردتوجه حتی نمایندگان مجلس قرار گیرد به طوری که دهکردی، نماینده کمیسیون برنامه و بودجه مجلس در این باره اظهار داشت: نکته حایز اهمیت در بازار سرمایه این است که در مورد برخی سهام، شاهد حباب قیمتی هستیم اما در برخی گروهها از جمله پتروشیمی، فولاد و حاملهای انرژی قیمت سهام به واقعیت نزدیکتر بوده و مکانیسم عرضه و تقاضا در مورد آنها قابل قبولتر است. دهکردی در گفتوگو با بورس نیوز تصریح کرد: شاخصهای بورس باید مطابق واقعیتهای اقتصادی باشد بنابراین به دلیل عدم انطباق شاخصهای بورس با واقعیتهای موجود اقتصادی و وجود حباب در برخی سهام، ریزش و افت قیمت سهام امری طبیعی به نظر میرسد. وی افزود: چنانچه شاخص بورس گویای واقعیتهای اقتصادی موجود باشد سهامداران نیز بر مبنای واقعیتها تصمیم میگیرند و دچار ضرر نمیشوند. این در حالی است که در بررسی بازار سهام، مسایل کلی عنوان میشود و واقعیتهای اصلی منعکس نمیگردد به طور کلی در این خصوص، وزارت اقتصاد و دارایی باید ضمن واقعی نشان دادن شاخصهای بورس، نظارت کامل و جامعی بر روند بازار سرمایه نیز داشته باشد به طوری که باید وضعیت بورس را منطبق با واقعیتها، جزییات و به دور از انعکاس کلیات به مردم اطلاعرسانی کند به صورتی که تصمیمگیری سهامداران بتواند براساس واقعیتها باشد و به اینگونه با ضرر مواجه نشوند. عضو کمیسیون برنامه و بودجه عنوان کرد: به طور کلی چنانچه وزارت اقتصاد و دارایی اطلاعرسانی به موقعی در خصوص وضعیت بازار انجام ندهد و همچنین شفافسازی و نظارت کافی در این باره را نکند، آسیبهای فراوانی به سهامداران میرسد بنابراین این مشکل باید حل شود.
شرکتهای زیانده
همچنین با توجه به در دستورکار قرار گرفتن کاهش نرخ سود بانکی در شورای پول و اعتبار، چنانچه نرخ سود بانکی کاهش یابد شاهد رونق بازار سرمایه خواهیم بود به طوری که این قضیه در جهت حمایت از بازار سرمایه میتواند موثر واقع شود. این در حالی است که سود بانکی نیز باید منطبق با وضعیت تورمی و واقعیتهای اقتصادی موجود باشد. وی ابراز داشت: از طرف دیگر بازار سرمایه هماکنون شاهد عرضه سهام شرکتهای متعددی میباشد که این قضیه به وجود معضل در بازار سرمایه تبدیل شده است. چراکه تمامی کالاها به دلیل عدم توان رقابتی در داخل کشور و حتی با بازار جهانی نباید در بورس عرضه شوند این در حالی است که متاسفانه در حال حاضر برخی کالاها وارد بورس شدهاند که قیمت تمام شده محصولات آنها در داخل کشور به مراتب بیشتر از خارج است به عبارت دیگر برخی کالاهای موجود در بورس قدرت رقابت در داخل و خارج از کشور را ندارند در نتیجه این شرکتها باید از بورس خارج شوند و تنها سهامی در بورس معامله گردند که رابطه عرضه و تقاضای مناسب را دارا و از توان رقابتی کافی برخوردار باشند. بنابراین میتوان اظهار کرد که افت قیمت سهام علاوه بر عدم تطابق شاخصهای بورس با واقعیتهای موجود اقتصادی، به دلیل عدم کارایی برخی شرکتهای موجود در بورس است که باید از بازار سرمایه خارج شوند.
تغییر شاخص بورس
در این اوضاع مدیرعامل بورس تهران با اعلام اینکه به زودی شاخصهای جدید نمایش داده خواهند شد، گفت: شاخصهای جدید برای تعریف در نرمافزار در حال آمادهسازی است و به زودی نمایش داده خواهند شد. حسن قالیباف اصل در گفتوگو با فارس، در مورد زمان نمایش شاخصهای جدید در نرمافزار سایت مدیریت فناوری بورس تهران اظهار داشت: در نرمافزار جدید نمایش شاخصهای دیگری تعریف خواهد شد و امیدواریم به زودی عملیاتی شود. وی خاطرنشان کرد: شاخصهای جدید شامل شاخص شرکتهای کوچکتر، حاکمیت شرکتی و شاخص قیمت بدون وزن و وزنی خواهد بود. مدیرعامل بورس تهران درباره روند پذیرش صندوقهای قابل معامله در بورس نیز گفت: هماکنون یک ETF صد میلیارد تومانی در بورس تهران پذیرش شده و یک درخواست جدید نیز برای صندوق قابل معامله داریم.
هادی مومنی- ریزشهای ناتمام بازار سهام در حال تبدیل شدن به یک سیل ویرانگر است، اما این موجهای خطرناک را فانوسهای دریایی این بازار که باید به عنوان یک زنگ خطر به فعالان دریای سهام اعلام کنند نمیبینند یا اساس نمیخواهند ببینند تا بتوانند با اعلام خطر به موقع نسبت به هزینههای پیش رو اقداماتی انجام شود. ارزش بازار سهام در شش ماه اخیر نزدیک به ۶۰ هزار میلیارد تومان کاهش پیدا کرده است در کنار آن شاخص کل معاملات بهعنوان ویترین دادوستد سهام نیز نزدیک به سه هزار واحد ریزش در یک ماه اخیر را تجربه کرده است که مشخص میکند اوضاع معاملات سهام به شدت در حال نزدیک شدن به یک بحران تازه در تالار شیشهای است. کاهش پیدرپی قیمت سهام که دیگر مختص به گروههای خاص هم نیست و در بازار عمومی شده است عمق جدی عقبگرد بازدهی این بازار را نشان میدهد. افزون بر این شکست خوردن سیاستهای مهارکننده در بورس نیز مزیت بر علت شده است تا سهامداران و فعالان در یک سردرگمی پنهان اسیر شوند. در این فضا شایعات آنقدر گسترده میشود که پیدا کردن حقیقت مشکل است. با وجود این وقتی مسوولان هم همانند همیشه سیاست سکوت را در پیش میگیرند بر ابهامات افزوده میشود. این روزها اگر معاملات سهام با رشد روبهرو شود باید تعجب کرد! ریزش شاخص و قیمتها به قدری در بازار سهام در حال سنگین شدن است که عدم واکنش هدایتگران و ارکان بازار سهام و فراتر از آن دولت و وزیر اقتصاد که در چند ماه گذشته وعدههای زیادی را به سهامداران دادند که البته تا به امروز به حمایت اجرایی تبدیل نشد نیز بورس را در یک گرداب سیاه فرو برده است. گویی این بازار آن قدر بلاتکلیف و بیاهمیت برای بزرگان داخل و بیرون آن است که سیاه شدن روزگار سرمایهگذاران آنکه در بین آنها افراد عادی زیادی دیده میشود از کمترین اهمیت و ارزش ممکن برخوردار است. اگر بگوییم بورس رها شده است خیلی هم با وضعیت فعلی این نهاد مالی بیگانه نیست که اگر اینگونه نبود اعمال یک سیاست همهجانبه و به دور از احساس که دارای پشتوانه ضمانت اجرایی باشد به کمک بازار سهام و فعالان آن میآمد. تازهترین تحلیل یک کارشناس بازار سرمایه و نماینده مجلس درباره اوضاع بازار سهام و دلیل ریزشها را در ادامه میخوانید.
حذف قوانین ناکارآمد
مدیرعامل سرمایهگذاری ملی با تاکید بر اینکه عملکرد ناموفق اقتصاد، مهمترین عامل ریزش شاخص بازار سرمایه طی ماههای گذشته است، گفت که دولت باید هر چه زودتر قوانین دست و پاگیر را حذف و از صنایع مهم پیشرو کشور حمایت کند. علیرضا عسگری مارانی در گفتوگو با فارس در مورد عوامل اصلی ریزشهای شاخص بورس در بازار سرمایه طی ماههای گذشته اظهار داشت: مصادیق بورس اکنون ارتباطی به موارد گذشته ندارد و موضوع بحث واقعی، اقتصاد و مشکلات فعلی آن است. وی گفت: دولت و مجلس هم کمک واقعی و موثری به حل مشکلات فعلی بازار سرمایه که ریشهای میشود، نکرده است. عسگری مارانی با بیان اینکه برای از بین بردن رکود باید در سیستم اقتصادی روانسازی انجام شود، گفت: مدتهاست که شرکتها و بنگاههای اقتصادی با مشکلات عدیدهای از جمله مباحث مربوط به مالیات و ثبت صورتجلسات مواجه هستند. وی گفت: با وجود اینکه در قانون بودجه، موارد مربوط به مالیات بر اساس تبصره «۵۶» شرکتهای بدهکار در سال ۹۲ مصوب شده اما در سالجاری اجرا میشود و بسیاری از شرکتها را با چالش مواجه کرده است. این کارشناس بازار سرمایه با تاکید بر اینکه قوانین دست و پاگیر و سختگیرانه دولتی باید هر چه زودتر حذف شوند، گفت: در شرایط رکودی وجود چنین قوانین سختگیرانهای منجر به تداوم رکود خواهد شد. عسگری مارانی گفت: آقایان به جای اینکه این همه وقت با ابرقدرتها برای دریافت مطالباتمان بگذارند، باید از پتانسیل صنایع داخلی استفاده کنند و به جای آن پنج وزیر صنعتی و نه پنج کشور بزرگ صنعتی را مجاب کرده و مشکلات صنایع مختلف را حل کنند در آن صورت، اکنون با ارزش افزوده و سودآوری بیش از آن چیزی که در مذاکرات به دست آمده، عاید کشور میشد. عسگری مارانی با تاکید بر اینکه متاسفانه به فکر تولید نیستیم، گفت: اگر از ابتدای دولت آقای روحانی پنج صنعت پیشرو کشور حمایت میشد، اکنون بخش عمدهای از مشکلات اقتصادی حل شده بود. وی با اشاره به اشکالات نحوه اجرای اصل «۴۴» قانون اساسی گفت: اخیرا سهام سنگآهن مرکزی واگذار شد و از روزی که فروخته شده، خریدار امکان دریافت پاسخ از مسوولان ندارد و این نمونه بارز عملکرد ناموفق در همین دولت فعلی است. این کارشناس بازار سرمایه تاکید کرد: با وجود اینکه برخی شرکتها به بخش خصوصی واگذار شده است و دولت حدود ۲۰ درصد سهام را در برخی شرکتها در اختیار دارد، باز هم مدیرعامل و مدیر در بخشهای پاییندستی انتخاب میکند. وی افزود: تک تک عواملی که اشاره شد، بر روند بازار سرمایه اثرگذار است و مدیریت فعلی موجب شده تا چشمانداز مثبتی از آینده برای بازار وجود نداشته باشد. عسگری مارانی با تاکید بر اینکه اخیرا با توجه به مشکلات صنعت سیمان مدیران این صنعت به وزارتخانه نامه نوشتند، تا دو ماه به دلیل عدم امکان فروش محصولات تولید شده را متوقف کنند، گفت: به جرات میتوان گفت در ۸۰ سال گذشته این اولین باری است که سیمان کشور با مشکل جدی فروش و انباشت کلینکر مواجه میشود. وی گفت: علاوه بر این با وجود اینکه شش ماه از سال میگذرد هنوز قیمت اوره داخلی نهایی نشده و وزارت نفت به یکباره صورتحساب برای شرکت پتروشیمی ارسال میکند که از نظر دنیای سرمایهگذاری جرایم کیفری برای آن در نظر میگیرند، چراکه اکنون بازار سرمایه به دلیل چنین تصمیماتی شدیدا متاثر شده است. این کارشناس بازار سرمایه با بیان اینکه در دولتهای کشورهای دیگر برای خروج از رکود و حل مشکلات صنایع لیدر حمایت میشوند، گفت: در دولت اوباما که ۱۵۰۰ میلیارد دلار بدهی به دلیل دو جنگ ایجاد شده بود با حمایت سه صنعت بانک، بیمه و خودرو و استفاده از بنگاههای بزرگ آنان که لیدر محسوب میشوند، مشکلات را برطرف کرد بنابراین با وجود سادگی مطلب هنوز دولتمردان ما نتوانستند به این درک برسند که باید برای خروج از رکود صنایع پیشرو و بزرگ حمایت شوند.
تقویت نظارتها
افزون بر این این ریزشها به خوبی توانسته است موردتوجه حتی نمایندگان مجلس قرار گیرد به طوری که دهکردی، نماینده کمیسیون برنامه و بودجه مجلس در این باره اظهار داشت: نکته حایز اهمیت در بازار سرمایه این است که در مورد برخی سهام، شاهد حباب قیمتی هستیم اما در برخی گروهها از جمله پتروشیمی، فولاد و حاملهای انرژی قیمت سهام به واقعیت نزدیکتر بوده و مکانیسم عرضه و تقاضا در مورد آنها قابل قبولتر است. دهکردی در گفتوگو با بورس نیوز تصریح کرد: شاخصهای بورس باید مطابق واقعیتهای اقتصادی باشد بنابراین به دلیل عدم انطباق شاخصهای بورس با واقعیتهای موجود اقتصادی و وجود حباب در برخی سهام، ریزش و افت قیمت سهام امری طبیعی به نظر میرسد. وی افزود: چنانچه شاخص بورس گویای واقعیتهای اقتصادی موجود باشد سهامداران نیز بر مبنای واقعیتها تصمیم میگیرند و دچار ضرر نمیشوند. این در حالی است که در بررسی بازار سهام، مسایل کلی عنوان میشود و واقعیتهای اصلی منعکس نمیگردد به طور کلی در این خصوص، وزارت اقتصاد و دارایی باید ضمن واقعی نشان دادن شاخصهای بورس، نظارت کامل و جامعی بر روند بازار سرمایه نیز داشته باشد به طوری که باید وضعیت بورس را منطبق با واقعیتها، جزییات و به دور از انعکاس کلیات به مردم اطلاعرسانی کند به صورتی که تصمیمگیری سهامداران بتواند براساس واقعیتها باشد و به اینگونه با ضرر مواجه نشوند. عضو کمیسیون برنامه و بودجه عنوان کرد: به طور کلی چنانچه وزارت اقتصاد و دارایی اطلاعرسانی به موقعی در خصوص وضعیت بازار انجام ندهد و همچنین شفافسازی و نظارت کافی در این باره را نکند، آسیبهای فراوانی به سهامداران میرسد بنابراین این مشکل باید حل شود.
شرکتهای زیانده
همچنین با توجه به در دستورکار قرار گرفتن کاهش نرخ سود بانکی در شورای پول و اعتبار، چنانچه نرخ سود بانکی کاهش یابد شاهد رونق بازار سرمایه خواهیم بود به طوری که این قضیه در جهت حمایت از بازار سرمایه میتواند موثر واقع شود. این در حالی است که سود بانکی نیز باید منطبق با وضعیت تورمی و واقعیتهای اقتصادی موجود باشد. وی ابراز داشت: از طرف دیگر بازار سرمایه هماکنون شاهد عرضه سهام شرکتهای متعددی میباشد که این قضیه به وجود معضل در بازار سرمایه تبدیل شده است. چراکه تمامی کالاها به دلیل عدم توان رقابتی در داخل کشور و حتی با بازار جهانی نباید در بورس عرضه شوند این در حالی است که متاسفانه در حال حاضر برخی کالاها وارد بورس شدهاند که قیمت تمام شده محصولات آنها در داخل کشور به مراتب بیشتر از خارج است به عبارت دیگر برخی کالاهای موجود در بورس قدرت رقابت در داخل و خارج از کشور را ندارند در نتیجه این شرکتها باید از بورس خارج شوند و تنها سهامی در بورس معامله گردند که رابطه عرضه و تقاضای مناسب را دارا و از توان رقابتی کافی برخوردار باشند. بنابراین میتوان اظهار کرد که افت قیمت سهام علاوه بر عدم تطابق شاخصهای بورس با واقعیتهای موجود اقتصادی، به دلیل عدم کارایی برخی شرکتهای موجود در بورس است که باید از بازار سرمایه خارج شوند.
تغییر شاخص بورس
در این اوضاع مدیرعامل بورس تهران با اعلام اینکه به زودی شاخصهای جدید نمایش داده خواهند شد، گفت: شاخصهای جدید برای تعریف در نرمافزار در حال آمادهسازی است و به زودی نمایش داده خواهند شد. حسن قالیباف اصل در گفتوگو با فارس، در مورد زمان نمایش شاخصهای جدید در نرمافزار سایت مدیریت فناوری بورس تهران اظهار داشت: در نرمافزار جدید نمایش شاخصهای دیگری تعریف خواهد شد و امیدواریم به زودی عملیاتی شود. وی خاطرنشان کرد: شاخصهای جدید شامل شاخص شرکتهای کوچکتر، حاکمیت شرکتی و شاخص قیمت بدون وزن و وزنی خواهد بود. مدیرعامل بورس تهران درباره روند پذیرش صندوقهای قابل معامله در بورس نیز گفت: هماکنون یک ETF صد میلیارد تومانی در بورس تهران پذیرش شده و یک درخواست جدید نیز برای صندوق قابل معامله داریم.
