سست شدن رژیم تحریمها
محمدصادق جنان صفت
شهروندان ايراني از اوايل دهه ۱۳۹۰ با واقعيت تلخ و گزنده تشديد تحريمهاي اقتصادي آشنا شدند. گستردگي فزاينده تحريمها و همهسويه بودن آن كار را دشوار كرد. درحاليكه راه نفس كشيدن عادي كسب و كار مردم تنگ ميشد مديران ارشد دولت قبلي آدرس غلط ميدادند و تاكيد ميكردند كه اين تحريمها بياثر است.
امروز اما سختي و دشواري تحريم آشكار شده و بخش قابلتوجهي از نيروي دولت بر رفع اين معضل متمركز شده است. درحاليكه مذاكرات هستهيي طولاني يكساله به روزهاي حساس رسيده و علامتهاي گوناگوني از اين حوزه به چشم ميآيد، برخي گفتوگوهاي اقتصادي نيز در جريان است تا تحريمها و پرونده هستهيي در يك مسير به سمت حل شدن بروند.
نشست اقتصادگردانان و مديران شركتهاي ايراني و خارجي در لندن يك گام در مسير همزماني حل مسايل اصلي سياست خارجي و اقتصاد ايران به حساب ميآيد.
سخنان پراهميت جك استراو كه اگر غرب نتواند با ايران در كوتاهمدت در پرونده هستهيي به توافق برسد، احتمال شكست رژيم تحريمها افزايش مييابد، در اين نشست را بايد جدي گرفت. فلسفه و پشت پرده سخنان استراو چيست؟ شايد دلايل سياسي گوناگوني در اين عرصه وجود داشته باشد، اما واقعيت مهم اين است كه استراو نيك ميداند كه «رقابت» بهعنوان عنصر ارزشمند و غالب در نظام اقتصادي غرب، راه را بر ادامه تحريمها بسته است.
رقابت در چند جبهه وجود دارد كه يكي از مهمترين آنها رقابت صاحبان شركتهاي بزرگ با سياستمداران است.
سهامداران و مديران شركتهاي بزرگ ميگويند در حالي كه سياستمداران با ماليات حاصل از فعاليت آنها ميتوانند رياست كنند، حق ندارند منافع آنها را به خطر بيندازند. رقابت سياستمداران و صاحبان شركتها در غرب يكي از دلايل سست شدن رژيم تحريمهاست كه روزبهروز بر ابعاد آن اضافه ميشود. يكي ديگر از مظاهر رقابت ميان شركتهاي بزرگ امريكايي، اروپايي، چيني و هندي است كه پاياني ندارد و اين مديران نميتوانند بازار بزرگ ايران را به آساني به رقيب واگذار كنند و به همين دليل است كه هركدام تلاش ميكنند كه ديگري جاي پاي خود در ايران سفت نكند و به همين دليل ميخواهند رژيم تحريمها را شل كنند.
رقابت ميان سرزمينها و كشورهاي غربي نيز در سست شدن رژيم تحريمها جايگاه بلندي دارد. رقابت ميان مديران سياسي و احزاب رقيب در درون هر جامعه مثل رقابت دموكراتها و جمهوريخواهان در امريكا نيز مزيد بر علت شده و رژيم تحريمها را به سوي نابودي سوق ميدهد. غرب ميداند كه نظام رقابتي موجود سرانجام تحريمها را ناكارآمد ميكند و به همين دليل است كه بايد منتظر فروپاشي آن باشيم.
امروز اما سختي و دشواري تحريم آشكار شده و بخش قابلتوجهي از نيروي دولت بر رفع اين معضل متمركز شده است. درحاليكه مذاكرات هستهيي طولاني يكساله به روزهاي حساس رسيده و علامتهاي گوناگوني از اين حوزه به چشم ميآيد، برخي گفتوگوهاي اقتصادي نيز در جريان است تا تحريمها و پرونده هستهيي در يك مسير به سمت حل شدن بروند.
نشست اقتصادگردانان و مديران شركتهاي ايراني و خارجي در لندن يك گام در مسير همزماني حل مسايل اصلي سياست خارجي و اقتصاد ايران به حساب ميآيد.
سخنان پراهميت جك استراو كه اگر غرب نتواند با ايران در كوتاهمدت در پرونده هستهيي به توافق برسد، احتمال شكست رژيم تحريمها افزايش مييابد، در اين نشست را بايد جدي گرفت. فلسفه و پشت پرده سخنان استراو چيست؟ شايد دلايل سياسي گوناگوني در اين عرصه وجود داشته باشد، اما واقعيت مهم اين است كه استراو نيك ميداند كه «رقابت» بهعنوان عنصر ارزشمند و غالب در نظام اقتصادي غرب، راه را بر ادامه تحريمها بسته است.
رقابت در چند جبهه وجود دارد كه يكي از مهمترين آنها رقابت صاحبان شركتهاي بزرگ با سياستمداران است.
سهامداران و مديران شركتهاي بزرگ ميگويند در حالي كه سياستمداران با ماليات حاصل از فعاليت آنها ميتوانند رياست كنند، حق ندارند منافع آنها را به خطر بيندازند. رقابت سياستمداران و صاحبان شركتها در غرب يكي از دلايل سست شدن رژيم تحريمهاست كه روزبهروز بر ابعاد آن اضافه ميشود. يكي ديگر از مظاهر رقابت ميان شركتهاي بزرگ امريكايي، اروپايي، چيني و هندي است كه پاياني ندارد و اين مديران نميتوانند بازار بزرگ ايران را به آساني به رقيب واگذار كنند و به همين دليل است كه هركدام تلاش ميكنند كه ديگري جاي پاي خود در ايران سفت نكند و به همين دليل ميخواهند رژيم تحريمها را شل كنند.
رقابت ميان سرزمينها و كشورهاي غربي نيز در سست شدن رژيم تحريمها جايگاه بلندي دارد. رقابت ميان مديران سياسي و احزاب رقيب در درون هر جامعه مثل رقابت دموكراتها و جمهوريخواهان در امريكا نيز مزيد بر علت شده و رژيم تحريمها را به سوي نابودي سوق ميدهد. غرب ميداند كه نظام رقابتي موجود سرانجام تحريمها را ناكارآمد ميكند و به همين دليل است كه بايد منتظر فروپاشي آن باشيم.
