یارگیری ریاض با مسقط
عمان در ماههای گذشته علاوه بر برگزاری سلسله جلساتی بین مقامات بینالمللی و غربی و حوثیهای یمن، تلاشهای خود را برای هماهنگی بهمنظور برگزاری جلسات سطح پایین بین ائتلاف عربی و حوثیها شدت بخشیده است. بایدن پس از رویکارآمدن، فروش تسلیحات تهاجمی به عربستان را که میتواند در جنگ یمن مورد استفاده قرار گیرد، متوقف کرد و این موضوع در کنار ناکامی عربستان در شکست حوثیها و هزینههای فرسایشی جنگ یمن باعث شده ریاض با جدیت بیشتری خواستار پایاندادن به جنگ یمن شود.
موضوع مذاکرات هستهای با ایران و تقویت شورای همکاری و گسترش روابط عمان و عربستان نیز از دیگر موضوعات مورد بحث در این دیدار خواهد بود. رسانهها خبر دادهاند که پس از برگزاری دو دور مذاکره میان ایران و عربستان در بغداد، قرار است دور بعدی مذاکرات این دو کشور به میزبانی عمان برگزار شود و موضوعات گستردهتری را که باعث تنش میان ریاض و تهران شده، دربر خواهد گرفت. رسانههای عربستان گزارش دادهاند که محمد بن سلمان در آستانه سفر پادشاه عمان به این کشور در تماسی تلفنی «ابتکارعمل خاورمیانه سبز» را بهعنوان ابتکارعمل ویژه برای حل چالشهای محیطزیستی با پادشاه عمان در میان گذاشت. برنامههای درختکاری، انرژی پاک با استفادههای شیوههای مدرن، خلاقانه و تکنولوژیهای جدید از جمله برنامههای عربستان و عمان برای حل چالشهای زیستمحیطی است. بهتازگی تماسها و سفرهای متقابل میان مقامهای دو کشور در سایه توافقها بر سر چندین موضع بهویژه درباره رفع تنش میان کشورهای شورای همکاری خلیج فارس افزایش یافته است؛ چراکه روابط قطر و عربستان به حالت عادی بازگشته و دوحه نیز روابط مستحکمی با مسقط دارد. «فیصل بن ترکی آل سعید» سفیر عمان در ریاض بهتازگی گفته بود که «در آیندهای نزدیک شاهد امضای توافقنامههای همکاری دوجانبه بسیار بین عمان و عربستان خواهیم بود و بخش خصوصی دو کشور مؤلفه اصلی این توافقها و استفاده از آنها برای دستیابی به فرصتهای سرمایهگذاری با تمرکز بر بخشهای مورد نظر خواهد بود». براساس گزارشها، مبادلات تجاری عمان و عربستان در سهماهه نخست سال ۲۰۲۱ به ۵۷۰ میلیون دلار رسیده است. «صنم وکیل»، معاون برنامه خاورمیانه و آفریقای شمالی اندیشکده «چتم هاوس» میگوید: «ریاض انگیزههای متعددی برای تغییر سیاستهای خود و تنشزدایی در منطقه دارد. در نگاه اول تغییر رویکرد عربستان در قبال قطر، ایران و سوریه میتواند نشانه ضعف ریاض باشد اما واقعیت این است که مهمترین انگیزه عربستان برای این تغییر رفتار، تغییر قدرت در آمریکاست. تا زمانی که دونالد ترامپ در کاخ سفید حضور داشت با اینکه نشانههای تغییر رابطه ایالات متحده و عربستان آشکار شده بود اما ریاض تا حدی نسبت به حمایتهای واشنگتن اطمینان داشت. با تغییر رئیسجمهور در آمریکا و ورود بایدن دموکرات به کاخ سفید، ریاض میداند که حمایتهای دوران ترامپ را همراه خود نخواهد داشت و باید با تنشزدایی با همسایگان و رقبای خود، موقعیت خود در منطقه را بهبود ببخشد و سرمایه مورد نیاز برای اجرای برنامههای بلندپروازانه چشمانداز 2030 را جذب کند».
سرمایهگذاری جادهای عربستان و عمان
این سفر در زمانی مهم انجام میشود زیرا با نزدیکشدن دیدگاههای مسقط و ریاض و تمایل مشترک برای تقویت روابط دوجانبه دو کشور در بسیاری از بخشها همزمان شده است. دو کشور به توسعه استراتژیکی تکیه دارند که در تبدیل آنها به قطبهای اقتصادی و استفاده از امکانات و منابع موجود کمک میکند. بهطوریکه عمان آماده تقویت موقعیت استراتژیک خود مشخصا از زمان توسعه بندر الدقم است که میخواهد آن را به مهمترین بندر در منطقه تبدیل کند. این سفر همچنین همزمان شده است با افتتاح اولین خط ارتباطی بین عربستان و عمان. سالم محمد النعیمی نماینده وزارت حملونقل عمان در امور مخابرات و فناوری اطلاعات گفت که اولین خط ارتباطی بین عربستان و عمان بهزودی افتتاح خواهد شد و این مسیر تقریبا کامل شده است. دو کشور قرار است بهزودی جادهای مشترک به طول 720 کیلومتر را افتتاح کنند. این جاده مسافت بین دو کشور را حدود 16 ساعت کمتر خواهد کرد. این پروژه قرار بود در سال 2014 آماده بهرهبرداری شود اما مشکلات فنی مانع از افتتاح بهموقع آن شد. این جاده 720کیلومتری که از میان بزرگترین بیابان شنی جهان میگذرد، از شهر «ایبری» در جنوب غرب عمان آغاز میشود و در «الاهسا» در شرق عربستان خاتمه مییابد. هزینه اولیه این پروژه حدود 350 میلیون یورو برآورد شده بود که در پی بروز مشکلات فنی این هزینه تا 475 میلیون یورو افزایش یافت. مقامهای عربستان و عمان امیدوارند با تکمیل این جاده، تبادلات اقتصادی میان دو کشور افزایش یابد.
