نیک و بد دولت 13
ابراهیم رییسی انتهای هفتهای که گذشت، در آستانه ورود به دومین ماه ریاستجمهوری خود، در دومین سفر استانیاش، پس از خوزستان به دیگر استان کمتر توسعهیافته جنوب کشور یعنی استان سیستان و بلوچستان رفت و این درحالی بود که پیش از عزیمت رییس دولت سیزدهم به استان سیستان و بلوچستان که با همراهی تعدادی از وزیران و معاونان رییسجمهوری ازجمله احمد وحیدی، وزیر کشور دولت سیزدهم انجام شد، این وزارتخانه نسبت به تایید حکم علیرضا زاکانی به عنوان شهردار جدید پایتخت اقدام کرد.
دولت رییسی حامی شهرداری زاکانی
احمد وحیدی، وزیر کشور و همچنین مجموعه هیات وزیران ابراهیم رییسی البته در این راستا حتی از این نیز فراتر رفته و به اصطلاح برای زاکانی و شهردار شدنش سنگتمام گذاشتند. چنانکه مهدی جمالینژاد، رییس سازمان شهرداریها و دهیاریهای کشور در اظهاراتی درخصوص آخرین وضعیت روند صدور حکم شهرداران منتخب شوراهای شهر ضمن ارایه توضیحاتی درباره صدور حکم شهرداری برخی از شهرهای بزرگ کشور مانند تهران، قم و ساری ازسوی وزیر کشور و تداوم این رویه درخصوص برخی از دیگر کلانشهرهای کشور طی هفته آینده، با بیان اینکه «درباره موضوع انتخاب شهردار توسط نمایندگان مردم تهران در شورای شهر ششم، طبق روال معمول، استفساریهها و استعلامهای مختلفی نیز از مراجع قانونی ذیصلاح انجام دادیم»، خاطرنشان کرد: «سازمان امور اداری و استخدامی کشور صراحتا در پاسخ به استعلام وزارت کشور، طی نامهای رسمی، شرایط آقای زاکانی برای تصدی سمت شهردار تهران را کافی دانست و او را واجد شرایط قانونی لازم برای این جایگاه برشمرد.»
علیرضا زاکانی؛ از «بهارستان» تا «بهشت»
علیرضا زاکانی که تا حدود یک سال و نیم پیش صرفا کنشگر سیاسی با سابقه نمایندگی مجلس بود، این اواخر و پس از برگزاری انتخابات ریاستجمهوری که او یکی از 7 کاندیدای نهاییاش بود و البته پیش از روز سرنوشت به نفع کاندیدای پیروز کناره گرفت، علاوه بر آنکه در فهرستهای پرشماری قرار گرفت که در مسیر گمانهزنیهای رسانهای ترکیب وزیران پیشنهادی منتشر میشد، در جمع 41 گزینه شورای شهر ششم برای تصدی شهرداری پایتخت نیز قرار گرفت، آنهم با این تفاوت مهم نسبت به اغلب آن 40 گزینه که چند مرحله گزینش شورای شهر را پشت سر گذاشت و در جمع 3 گزینه قرار گرفت. او درنهایت نیز در شرایطی که برخی ناظران از شانس بالای مازیار حسینی گزینه نزدیک به قالیباف میگفتند درنهایت این زاکانی بود که به این عنوان انتخاب شد، آنهم در شرایطی که نه مدرک تحصیلیاش جزو مدارک و تحصیلات مرتبط با شهرداری بود و نه سابقه اجرایی قید شده در آییننامه مصوب وزارت کشور برای برعهده گرفتن این سمت را در کارنامه داشت. زاکانی اما درنهایت بهرغم این عیب و ایرادهای قانونی حالا رسما شهردار تهران است و آن عیب و علتهای قانونی جز در سطح انقلتهای رسانهای اثری در مسیر زاکانی از «بهارستان» تا «بهشت» نداشت.
علیرضا زاکانی که در بحبوحه آن جار و جنجال رسانهای همزمان با انتقاد شهروندان قم و البته برخی دیگر از شهروندان به دلیل آنکه میخواست تنها یک سال پس از آغاز دوره 4 ساله نمایندگی مجلس و کسب رای شهروندان قم برای خدمت در «خانه ملت»، ناگهان از ساختمان هرمیشکل میدان بهارستان به سوی ساختمان شهرداری تهران در خیابان بهشت تغییر مسیر دهد، در توضیحاتی که خطاب به شهروندان قمی و موکلانش ایراد کرد، از گفتوگو و رایزنی با رییس مجلس و بهخصوص رییسجمهوری سخن گفت و لابهلای گفتههایش تاکید کرد که وقتی موضوع را با ابراهیم رییسی درمیان گذاشته، رییس دولت سیزدهم نیز به او توصیه کرده که به شهرداری برود و حتی وعده کمک و یاری داده است؛ وعدهای که بهخصوص باتوجه به آن انقلتهای رسانهای درخصوص مدرک تحصیلی و سابقه اجرایی زاکانی، ازسوی طیفی از ناظران به عنوان نوعی تعامل فراقانونی برای درنظر نگرفتن این مبادی قانونی تفسیر شد؛ حال آنکه طیفی دیگر از ناظران تاکید داشتند که وعده همکاری و مددرسانی رییسی به زاکانی نه به بحث شهردار شدن زاکانی، بلکه به دوره پس از آن و زمانی مربوط بوده که او در مقام شهردار تهران مسوول مسائل مختلف مربوط به مدیریت پایتخت ازجمله بحث بدهیهای شهرداری و مسائل بودجهای خواهد بود. موضعی که ازجمله پرویز سروری و محمدحسن آصفری در گفتوگوهای جداگانه با «اعتماد» نیز تکرار و اینطور عنوان شد که او اساسا نیازی به چنین حمایت و مددی ندارد. سروری، نایبرییس این روزهای شورای شهر پایتخت و قائممقام سالهای نه چندان دور جمعیت رهپویان انقلاب اسلامی به عنوان یکی از احزاب مهم اصولگرا که علیرضا زاکانی را در قامت دبیرکل خود میشناخت و اکنون نیز اگرچه مالک شریعتی نیاسر به عنوان دبیرکل، راس کار میبیند اما بسیاری نسبت به جایگاه معنوی زاکانی در مدیریتش آگاهند، در این رابطه به «اعتماد» گفته بود: «زاکانی برای شهردار شدن نیاز به کمک رییسی ندارد!» آنهم در شرایطی که آصفری نماینده این روزهای مجلس که سابقه همکاری با زاکانی را از مجلس نهم در فراکسیون اصولگرایان به ریاست غلامعلی حدادعادل در کارنامه دارد، با تاکید بر اینکه «اگر وزارت کشور حکم شهردار را امضا نکند شورای شهر میتواند بر نظرش اصرار کند»، به نحوی دیگر بر بینیازی زاکانی از یاری رییسی و دولت سیزدهم برای رسیدن به «بهشت» تاکید کرد. اما آنچه روز گذشته به عنوان آخرین مرحله از رسمی شدن شهرداری زاکانی طی شد، از نقش مجموعه هیات وزیران دولت رییسی در این راستا حکایت داشت. چنانکه دیروز مهدی جمالینژاد، رییس سازمان شهرداریها و دهیاریهای کشور پس از تاکید بر تایید حکم شهرداری زاکانی ازسوی احمد وحیدی، وزیر کشور دولت سیزدهم، خاطرنشان کرد: «برای اتقان موضوع، وزیر کشور طی نامهای خطاب به معاون اول رییسجمهوری از هیات دولت نیز استفسار کرد که هیات وزیران روز گذشته در جلسه خود، تصدی پست شهرداری تهران توسط آقای زاکانی را باتوجه به همترازی شهردار کلانشهرها با مقامات توسط هیات وزیران بلااشکال دانست و لذا در این خصوص نیازی به تغییر آییننامه نیست و صدور حکم شهرداران کلانشهرهای بالای یک میلیون نفر به پشتوانه قانون و تایید و مجوز هیات وزیران انجام شده و صورت خواهد گرفت.»
سفر رییسی به سیستان و بلوچستان
روند رسمی شدن شهرداری زاکانی اما درحالی ازسوی برخی ناظران به عنوان یکی از نخستین تخطیهای قانونی دولت سیزدهم یا دستکم کمتوجهی این دولت به مبادی قانونی انتخاب و انتصاب شهردار پایتخت تفسیر شد و متعاقبا مورد انتقاد نیز قرار گرفت که اقدام دیگر ابراهیم رییسی، وزیر کشور دولت متبوعش و البته چند نفر از دیگر اعضای دولت سیزدهم ازجمله وزیران راه و شهرسازی، صنعت، معدن و تجارت، امور اقتصادی و دارایی، رییس سازمان برنامه و بودجه و رییس دفتر رییسجمهوری که رییسی را در دومین سفر استانی رییس دولت سیزدهم همراهی کرده و راهی سیستان و بلوچستان شدند، ازسوی طیفی از ناظران مورد استقبال قرار گرفت، بهخصوص آنکه رییسی در جریان این سفر خود علاوه بر حضور در جمله در بدو ورود استان سیستان و بلوچستان، در چابهار، هدف از سفرهای استانی آشنایی با مسائل و مشکلات مردم و تلاش برای حل آنها عنوان کرد و با تاکید بر تلاش دولت سیزدهم در راستای رفع محرومیتهای این استان، به برخی مناطق محروم ازجمله مرادآباد چابهار رفت و از لزوم ساماندهی وضعیت مسکن کپرنشینان تا پایان سال جاری گفت. رییسی همچنین در اقدامی دیگر با نمایندگان اقشار، نخبگان و علمای شیعه و سنی چابهار دیدار کرد و در روز دوم این سفر نیز به زابل رفت و با تاکید بر اینکه «امتیازات و اختیارات ویژهای به استانداران استانهای محروم تفویض خواهد شد»، از این مهم خبر داد که استاندار جدید سیستان و بلوچستان نیز از این امتیازات و اختیارات ویژه برخوردار خواهد بود.
رییسی در زابل بر حل مشکل آب مردم این منطقه به عنوان یکی از اولویتهای دولت سیزدهم تاکید کرد و درحالی به خاطر رعایت دستورالعملهای بهداشتی، موفق به انجام تمامی دیدارهای مردمی مدنظر خود نشد و از این بابت از مردم عزیز استان عذرخواهی کرد که همین حضور میدانی رییس دولت ازقضا با واکنش مثبت طیفی از حامیان او مواجه شده است. رییسی همچنین در بخش دیگری از سفر خود به سیستان و بلوچستان در جمع نمازگزاران مسجد امام حسین(ع) حاضر شد و گفت: «امنیت، وحدت و انسجام از نعمتهای بزرگی است که خداوند به مردم سیستان و بلوچستان عطا کرده است.» او راهبرد نظام اسلامی را «ایجاد وحدت و انسجام در میان ملت ایران و همه ملتهای مسلمان» عنوان کرد و گفت: «میتوان شرایطی ایجاد کرد که فقر در میان مردم وجود نداشته باشد.» او همچنین با اشاره به ادامه سفرهای استانی خود در آینده گفت: «بنا داریم سفرهای استانی به دور از هرگونه تشریفات و کاملا کاری انجام شود.» این درحالی بود که رییس دولت سیزدهم در ادامه این سفر در جمع اهالی روستای مرزی ملاعلی، واقع در منطقه مرزی ایران و افغانستان رفت و با اهالی این روستای دوردست دیدار و گفتوگو کرد. ابراهیم رییسی در سخنانی در جریان این دیدار مردمی تاکید کرد: «مرزهای ایران با همسایگان باید مرز اقتصادی، تعامل و مبادله باشد تا بتواند به توسعه مناطق مرزی، ارتقای امنیت و بهبود معیشت و رفاه مرزنشینان منجر شود.» او افزایش بهرهوری در استفاده از چاه نیمهها و توسعه استحصال منابع آب ژرف را 2 راهکار کوتاهمدت دولت برای جبران کمآبی در این منطقه عنوان کرد.
حضور رییسی در استان سیستان و بلوچستان و وعده بهبود اوضاع مردم دردمند این استان بهخصوص وقتی مورداستقبال ناظران قرار گرفت که او در جریان رقابتهای انتخاباتی مورد حمایت مولوی عبدالحمید، امام جمعه اهل سنت زاهدان و از علمای بزرگ سنیمذهبان در این استان قرار گرفت اما آنطور که همان زمان نیز از علی نیکزاد، رییس ستاد انتخاباتی رییسی نقل شد، این حمایت در ازای وعدهای از جانب رییسی انجام نگرفته بود. نکتهای که رییسی در این مدت سعی کرده به نحوی بر آن مانور بدهد و بر این پایه ترجیح داده به جای سخنرانی و وعدههایی که این سالها با تعبیر «گفتار درمانی» و وعدههای بیپشتوانه مسوولان موردانتقاد قرار گرفته، در میدان عمل اثرگذار باشد.
رییسی و دولت سیزدهم حالا هنوز در ابتدای راهند. رییس دولتی که دو، سه روز دیگر وارد ماه دوم از دوران کاری 4 سالهاش شده و دولتی که فردا دهمین روز کار خود را پیشرو دارد و در ادامه مسیری طولانی برای حل مشکلاتی بسیار. معضلاتی که بسیاری از ناظران معتقدند اگرچه جدی و عبور از آنها دشوار است اما رییسی و دولت سیزدهم باتوجه به حمایتی که درپی یکدست شدن حاکمیت از جانب قوای دیگر و دیگر بخشهای حاکمیتی پشت خود خواهد داشت، امیدوار به حل آنهاست.