بغداد در سوگ و شادی

ساعت۲۴-روز شنبه شهروندان عراقی همزمان با برگزاری مراسم دومین سالگرد ترور سردار شهید قاسم سلیمانی و شهید ابومهدی مهندس، فرماندهان عملیات مبارزه با تروریسم در عراق به دست نظامیان امریکایی، نخستین روز خروج نظامیان امریکایی در عراق و تبدیل حضور رزمی نیروهای ائتلاف موسوم به ضد داعش، به نیروهای مستشاری و آموزشی را تجربه کردند.

html>

صدها هزار نفر از شهروندان عراقی از نقاط مختلف این کشور در دومین سالروز ترور سردار شهید سلیمانی و شهید ابومهدی مهندس به بغداد آمدند تا یا د و خاطره این شهدای مقاومت و مبارزه با تروریسم را زنده نگه دارند. در طول دو سال گذشته عراق فراز و فرودهای زیادی را پشت سرگذاشته است و در مقاطعی تا لبه پرتگاه سقوط هم رفته است، اما نهایتا یکی از بزرگ‌ترین خواسته‌های پارلمان و مردم عراق که خروج نظامیان خارجی از خاک این کشور بود، هر چند با تردیدها و اما و اگرهایی، روز گذشته رخ داد. به گفته هادی عامری، رییس سازمان حشدالشعبی، خروج نظامیان امریکایی «ثمره خون» شهیدان سلیمانی و ابومهدی مهندس بود. ارتباط تنگاتنگ این دو واقعه، یعنی ترور شهید سردار سلیمانی و ابومهدی مهندس با خروج نظامیان امریکایی، سبب شد که موضوع نظامیان خارجی یکی از اصلی‌ترین موضوعات مطرح‌شده از سوی سخنرانان مراسم تجمع میلیونی دومین سالروز شهادت فرماندهان عملیات ضدتروریسم باشد.

دو سال پیش، همزمان با عملیات ترور ارتش امریکا که منجر به شهادت سردار قاسم سلیمانی و ابومهدی مهندس فرماندهان ایرانی و عراقی عملیات ضد داعش در عراق شد، پارلمان عراق با تصویب قطعنامه‌ای دولت عراق را به اخراج نظامیان خارجی از عراق مکلف کرد. دولت عراق تحت حاکمیت مصطفی کاظمی در طول یک سال و نیم گذشته چهار دوره مذاکره امنیتی با ایالات متحده امریکا در دولت‌های دونالد ترامپ و جو بایدن برگزار کرد که نتیجه این مذاکرات، خروج تمامی واحدهای رزمی ائتلاف موسوم به ضد داعش از عراق بود. نظامیان امریکا و بریتانیا از سال 2003 در پی اشغال عراق در خاک این کشور حضور داشتند و از سال 2014 با ظهور داعش، مجموعه‌ای از نیروهای متحد امریکا نیز تحت عنوان ائتلاف ضدداعش وارد خاک عراق شدند.

عراق بدون اشغال پس از 18 سال
امریکا وعده داده‌ بود که تمامی واحدهای رزمی‌اش را تا ساعت 24 روز جمعه از خاک عراق خارج کند. هرچند بسیاری از سیاستمداران و رهبران مقاومت عراقی معتقدند که دولت امریکا عملا با تغییر عنوان نظامیان موجود خود در عراق از رزمی به مستشاری، اقدام به فریب عراقی‌ها کرده است و از زیر بار خروج واحدهای رزمی خود فرار کرده است. مصطفی کاظمی، نخست‌وزیر عراق روز شنبه در پیامی به مناسبت سال نوی میلادی تاکید کرد که تمامی واحدهای رزمی نظامیان خارجی از عراق خارج شده‌اند و جای خود را به گروه‌های مستشاری داده‌اند. اما در برابر ژنرال کنت مک‌کنری فرمانده گروه تروریستی سنتکام (فرماندهی ارتش امریکا در منطقه مرکزی) در مصاحبه‌ای با آسوشیتدپرس تاکید کرده است که تبدیل نظامیان امریکایی به واحدهای آموزشی و مستشاری به معنای پایان عملیات امریکا در خاک عراق نیست، بلکه امریکا همچنان به عملیات «پشتیبانی هوایی و دیگر کمک‌های نظامی به عراق برای مبارزه با داعش» ادامه خواهد داد.
برخلاف مقام‌های امریکایی، مقام‌های عراقی بر خروج کامل نظامیان خارجی از خاک کشورشان تاکید کرده‌اند. به گزارش میدل‌ایست نیوز، یک مسوول بلندپایه در دولت عراق در گفت‌وگویی با العربی الجدید گفت: «دولت طی ماه‌های گذشته تلاش‌های زیادی برای تضمین اجرای این توافق و دور نگه داشتن کشور از بحران امنیتی دیگر و بی‌ثباتی کرد، به ویژه پس از آنکه نیروهای امنیتی عراق دیگر به حمایت نیروهای رزمی نیازی ندارند.» وی تاکید کرد که پایگاه‌ها و اردوگاه‌های عراق امروز به صورت کامل از هرگونه نیروی رزمی خارجی خالی شده است. به گفته وی دیگر نیازی به نیروی رزمی خارجی وجود ندارد و نیاز عراق به مشورت خلاصه می‌شود و آنها هم اگر فرماندهان نظامی بگویند دیگر نیازی به حضورشان نیست، عراق را ترک خواهند کرد.
یحیی رسول، سخنگوی نظامی الکاظمی نیز روز جمعه تاکید کرد که دیگر هیچ نیروی رزمی وابسته به ائتلاف بین‌المللی در عراق حضور ندارد و آنها که باقی ماندند مستشارانی هستند که به ارایه مشورت، حمایت و توانمندسازی نیروهای عراقی در زمینه آموزش، تسلیحات و تبادل داده‌های اطلاعاتی می‌پردازند. وی اشاره کرد که نیروهای عراقی به تقویت توانایی‌های خود به ویژه در زمینه هوایی و پدافند هوایی و هواپیمایی ارتش و سیستم اطلاعاتی نیاز دارند و تاکید کرد که عراق به هواپیمایی ائتلاف بین‌المللی برای انجام حملات هوایی علیه مواضع داعش در برخی مناطق به ویژه مرز سوریه نیاز دارد.
به‌رغم تردیدها در مورد واقعی بودن خروج نظامیان خارجی، این نخستین‌بار در 18 سال گذشته است که عراق از اشغال نظامیان خارجی خارج می‌شود و دیگر به صورت رسمی هیچ واحد رزمی خارجی در این کشور حضور ندارد، بلکه همه نظامیان خارجی مشاوران و مستشاران ارتش عراق هستند که به عنوان مدعو دولت عراق قرار است به ارتش و نیروهای امنیتی عراق آموزش و راهنمایی بدهند.

مراسم دومین سالروز شهادت سردار سلیمانی
شهروندان بغداد، روز شنبه برای بزرگداشت یاد و خاطره فرماندهان شهید مقاومت، در تجمعی وسیع در منطقه الجادریه بغداد گرد هم آمدند. به گزارش رسانه‌ها شمار زیادی از شخصیت‌ها و مقام‌های سیاسی عراق در این مراسم حضور داشتند. رسانه‌های هادی العامری، رییس ائتلاف الفتح، فالح الفیاض، رییس سازمان الحشد الشعبی، اکرم الکعبی، دبیر کل جنبش النجباء عراق، سید عمار الحکیم، رییس جریان حکمت ملی، قاسم المصلح، فرمانده عملیات استان الانبار و قاسم الاعرجی، مشاور امنیت ملی عراق از جمله شخصیت‌های عراقی بودند که تصاویر آنها در تجمع روز گذشته منطقه الجادریه منتشر شده‌ بود.
هادی عامری، رییس سازمان حشدالشعبی در سخنرانی خود در مراسم بزرگداشت دومین سالروز ترور فرماندهان شهید مقاومت توسط نظامیان امریکایی با اشاره به خروج نظامیان خارجی از عراق، این موضوع را نتیجه خون شهدا دانست و گفت: «عقب‌نشینی نیروهای خارجی یک موضع احساسی نیست، بلکه برای حفاظت از عراق و حاکمیت آن است. این عقب‌نشینی تضمینی برای زندگی با عزت در عراق است. ما از دولت عراق می‌خواهیم که به وظیفه خود برای اجرای عقب‌نشینی و رهایی عراق از چنگ نیروهای خارجی عمل کند. حضور خارجی‌ برای عراقی‌ها، به ویژه برای همزیستی مسالمت‌آمیز، سودی نخواهد داشت.» به گزارش فارس، رییس ائتلاف الفتح تاکید کرد: «کسانی که فکر می‌کنند قاسم سلیمانی و المهندس به پایان خواهند رسید، در توهم به سر می‌برند. این فرماندهان شهید نصر بودند که عراق را از چنگال گروه‌های تروریستی آزاد کردند. آنها همه‌چیز را فدا کردند تا عراق آزاد شود. بهای خون فرماندهان نصر، خروج تمام نیروهای اشغالگر از خاک عراق است.» عامری اضافه کرد: «فرقی نمی‌کند که چقدر جانفشانی شود یا خون‌ها نثار گردد، الحشد الشعبی در راه مقاومت قوی و عزت‌مند باقی خواهد ماند. ما هرگز بر سر این سازمان با کسی تعارف نداریم. ما در راه عزت و کرامت نه آتش‌بس می‌کنیم و نه از انعطاف نشان می‌دهیم.»
قیس خزعلی، دبیر کل عصائب‌الحق، در این تجمع گفت: «ما نمی‌توانیم اشغالگری را بپذیریم و شما باید درس‌هایی را که قهرمانان مقاومت به شما دادند، می‌فهمیدید و پیام‌هایی که قهرمانان با موشک‌ها و پهپادهای‌شان برای شما فرستادند را به خوبی درک می‌کردید. اگر به درس‌های دیگری نیاز داشته باشید، مقاومت شما را به خروج خفت‌بار و دست خالی وادار خواهد کرد.» این سیاستمدار عراقی تاکید کرد: «وی افزود: نام شهید ابومهدی المهندس، جاودانه خواهد ماند. شهیدان سلیمانی و المهندس بنیانگذار مقاومت بودند و به برکت آنها بر داعش پیروز شدیم. الحشد الشعبی برکت شهیدان سلیمانی و المهندس است. ما امت مردان مرد هستیم نه شبه‌مرد! امتی که با خون فرماندهان پیروزی بر داعش به وجود آمده است، در مقابل پول کشورهای خلیج [فارس] سر تعظیم فرود نخواهد آورد، زیرا امت ما امت مردان است.»

تلاش برای بازگرداندن صدر به بیت شیعی
همزمان با برگزاری مراسم دومین سالگرد شهید سردار قاسم سلیمانی و ابومهدی مهندس در بغداد، گزارش‌هایی از نزدیک شدن گروه‌های شیعه عراق به یک توافق برای رسیدن به یک ائتلاف اکثریت برای تشکیل دولت منتشر شده است. شفق‌نیوز، روز شنبه به نقل از یک منبع نوشته است که «عده‌ای» در حال فشار به مقتدی‌صدر هستند تا به «بیت شیعه» بازگردد. با این حال یکی از رهبران چارچوب هماهنگی گروه‌های شیعه به شفق‌نیوز گفته است: «برنامه هیچ دیدار دیگری با مقتدی‌صدر وجود ندارد و هیچ دیدار دیگری در الحنانه برگزار نخواهد شد، بلکه دیدار بعدی با حضور رهبران همه جریان‌های سیاسی در بغداد خواهد بود.»
منبع این پایگاه خبری عراقی گفته است: «فشار سیاسی به صدر وارد می‌شود که به بیت شیعه بازگردد و دیگر آن را ترک نکند. در این راستا برای صدر دو گزینه گذاشته‌ شده است که یا در دولت اجماع ملی مشارکت کند یا اینکه در پارلمان در جایگاه اپوزیسیون حکومت قرار بگیرد.» این منبع خبر داده است: «چارچوب هماهنگی احزاب شیعه در حال تلاش برای تشکیل فراکسیون بزرگ پارلمانی با مشارکت همه احزاب شیعی و نیروهای سنی و کرد است تا فارغ از اینکه صدر راضی به مشارکت شود یا نه یک دولت اجماع ملی تشکیل دهد.»
درحالی‌که گروه‌های شیعه در چارچوب هماهنگی برای تشکیل یک دولت اجماعی تلاش می‌کنند، مقتدی‌صدر قبلا تاکید کرده است که هدفش تشکیل یک دولت اکثریت است. مقتدی‌صدر به تازگی بعد از دیدار با هیات فرستادگان چارچوب هماهنگی در حساب کاربری توییتر خود نوشته بود: «نه شرقی، نه غربی، دولت اکثریت ملی»