خاورمیانه و صلح پایدار
روابط ایران و عربستان
ایران و عربستان سعودی در توافقی که با میانجیگری چین انجام شد، روابط سیاسی را از سر گرفتند و به این ترتیب این امید بوجود آمد که سازش ریاض به عنوان نماد قدرتهای پیشروی عرب سنی و دولت اسلامگرای شیعه در تهران، باعث شود که از شدت تنشها و درگیریها در مناطقی همچون یمن نیز کاسته شود.دو کشور با این توافق، اهداف متفاوتی را دنبال میکردند: عربستان سعودی به دنبال تضمین امنیت خود بود؛ بویژه آنکه سیاست محمد بن سلمان ولیعهد این کشور، بر توسعه و تنوع بخشیدن به اقتصاد عربستان متمرکز بود.ایران نیز که اقتصادش به دلیل تحریمهای ایالات متحده بشدت محدود شده، به دنبال تضعیف تلاشهای غرب برای منزوی کردن این کشور بود. به این ترتیب، چین به عنوان یک شریک تجاری بزرگ برای عربستان سعودی و ایران، توانست چنین توافقی را ممکن کند.
روابط ایران و امارات عربی متحده
امارات عربی متحده نیز به دلیل حفظ منافع اقتصادی خود (به عنوان کشوری که یک پناهگاه تجاری امن محسوب میشود) در سال ۲۰۱۹ میلادی تصمیم گرفت با تهران وارد تعامل شود. جمهوری اسلامی نیز به تازگی و برای اولین بار پس از ۸ سال سفیر خود را در امارات منصوب کرده است.
روابط ترکیه با عربستان، مصر، امارات متحده عربی
روابط بین ترکیه و کشورهای عربستان سعودی، مصر و امارات عربی متحده پس از قیامهای موسوم به بهار عربی در سال ۲۰۱۱ میلادی، به دلیل حمایت ترکیه از اسلامگراهایی که قدرت مستبدان عرب را به چالش میکشیدند، تیره شد.روابط ترکیه با عربستان همچنین در سال ۲۰۱۸ میلادی پس از قتل جمال خاشقجی، روزنامهنگار منتقد حکومت سعودی در کنسولگری این پادشاهی در استانبول بدتر از گذشته گردید؛ بویژه آنکه رجب طیب اردوغان «بالاترین سطوح» دولت سعودی را متهم به صدور دستور این قتل کرد. اما تشدید بحران اقتصادی ترکیه، بر دیپلماسی این کشور تاثیر گذاشت و اردوغان از سال ۲۰۲۱ میلادی سیاستی آشتیجویانه را در قبال ریاض در پیش گرفت که این سازش، درنهایت منجر به موافقت ریاض در مارس ۲۰۲۳ میلادی با سرمایهگذاری ۵ میلیارد دلاری عربستان در بانک مرکزی ترکیه شد.روابط مصر و ترکیه نیز رو به بهبود است. اگرچه آنکارا پیش از این در سال ۲۰۱۳ میلادی با برکناری محمد مرسی، رئیس جمهور سابق مصر از حزب اخوان المسلمین و روی کار آمدن دولت ژنرال سیسی مخالفت کرده بود، اما در ۱۸ مارس سال جاری، وزیر خارجه ترکیه برای اولین بار در یک دهه گذشته از قاهره بازدید کرد.بهبود روابط ترکیه و امارات عربی متحده، بر حفظ آتشبس در لیبی نیز کمک کرده است. در این کشور بحرانزده، ترکیه از دولت طرابلس حمایت میکند و مصر و امارات نیز حامی دولت تشکیل شده در شرق لیبی هستند. اکنون روابط گرم این کشورها باعث شده است که طرفهای درگیری در لیبی نیز به آتشبس پایبند باشند.
روابط قطر با امارات، مصر، عربستان سعودی
مصر، امارات، بحرین و عربستان سعودی در سال ۲۰۱۷ میلادی روابط خود را با قطر به دلیل طرح اتهاماتی همچون حمایت قطر از سازمانهای تروریستی همچنین روابط نزدیک این کشور با ایران قطع کردند. اما سرانجام در سال ۲۰۲۱ ریاض درصدد بازسازی این روابط برآمد و به تحریم قطر نیز پایان داد.پیشگامی عربستان باعث شد که دیگر متحدان ریاض یعنی مصر و امارات و بحرین نیز درصدد بهبود روابط برآیند. در حال حاضر عربستان و مصر سفرای خود در قطر را تعیین کردهاند و همه این کشورها به جز بحرین، ارتباطات تجاری و مسافرتی خود را با قطر از سر گرفتهاند.
رابطۀ دولت سوریه با ترکیه و کشورهای عربی
در جریان شورش و جنگ داخلی سوریه، چند کشور عربی به دلایل مختلف از شورشیان مخالف دولت بشار اسد حمایت کردند. در آن زمان، رهبری این کشورها را عمدتا امارات برعهده داشت که در واقع سعی داشت با نفوذ ایران (که به اسد در بازپس گیری بسیاری از مناطق سوریه کمک میکرد) جلوگیری کند.اما این وضعیت، بویژه پس از زمین لرزه مرگبار ۶ فوریه تغییر کرد و با سرازیر شدن کمکهای کشورهای عربی به سوریه، زمینه برای بهبود روابط نیز فراهم شد.بنا بر اعلام منابع آگاه به رویترز، سوریه و عربستان سعودی برای بازگشایی سفارتخانهها به توافق رسیدهاند همچنین ریاض قصد دارد بشار اسد را به نشست سران عرب که ماه مه به میزبانی عربستان برگزار میشود، دعوت کند.ترکیه نیز که برای مدتها حامی شورشیان مخالف دولت سوریه بود، با تشویق روسیه تماسهای خود را با دولت اسد از سر گرفته است. با این وجود بشار اسد هرگونه ملاقات با اردوغان را رد و پیششرط آن را خروج ارتش ترکیه از شمال این کشور اعلام کرده است.
