مغالطه های سیاستگذاری
به گزارش تسنیم، در این جلسه که به دعوت انجمن علمی گروه اقتصاد دانشگاه شهید بهشتی و با حضور جمعی از اساتید و صاحبنظران و دانشجویان تشکیل شد، این حوزه جهتساز و کلیدی، که پایه سیاستگذاریهای کلیدی و راهبردی در حوزههای گوناگون قرار میگیرد، توسط این استاد باسابقه علوم اقتصادی، مورد دقت و بررسی قرار گرفت.این صاحبنظر علوم اقتصادی در ادامه با اشاره به اینکه یارانه پنهان عمدتاً درباره انرژی و سوخت و کالاهای اساسی مطرح میشود، گفت: افرادی که یارانه پنهان را مطرح میکنند چه میگویند؟ میگویند نسبت به قیمتهای تعدیلشده جدید، قیمت کالاهای اساسی کم است، و لذا دولت دارد لطف میکند و کالاهای اساسی یا بنزین و موارد دیگر را ارزان نگاه داشته و از این باب منتی بر مردم دارد! وی با انتقاد صریح از ناقص بودن این دیدگاه تاکید کرد: آقایان نمیگویند پیشتر یک قیمت نرمال و تعادلی دیگری وجود داشته، آن قیمت با نقص عملکرد دولت افزایش پیدا کرده و به قیمت جدید رسیده، این را نمیگویند و از وسط ماجرا شروع به روایت و تحلیل میکنند؛ نمیگویند مثلاً نرخ ارز را اشکالات دولتها بالا برده، اما مدعی میشوند که قیمت بنزین نسبت به قیمتهای خارجی یا اروپا یا فوب خلیجفارس پایین است، و سادهانگارانه و با ادعا و منت برای مردم محاسبه هم میکنند که داریم «فلانقدر ه.م.ت.» به شما یارانه پنهان میدهیم! این اقتصاددان در اشکال اساسی مغالطه یارانه پنهان گفت: دقت کنید در بحث یارانه پنهان، ابتدا دولتها که حق آقایی دارند، نقدینگی و مقدار پول را افزایش داده و درواقع از مردم ابتدائاً مالیات گرفته، و سپس مدعیِ دادن یارانه پنهان در سطح جدیدی از قیمتهایی هستند که خود ایجاد کردهاند!
وی افزود: عرض کردیم که یک تحلیل ارزشی روی قیمت باید داشته باشیم، و صرف افزایش قیمت نمیتواند ملاک جواز یا عدم جواز باشد. درحقیقت باید ببینیم قیمت نرمال و حقیقی کدام است، قیمت اولیه یا ثانوی. این هم از تحلیل باید و نباید قیمت ارز بهدست میآید. قیمت 70 سنت بنزین را روی چه عدد تبدیلی ضرب میکنند که قیمت ریالی بنزین بهدست بیاید؟
وی پرسید: آیا بازیگران بازار ارز ما مطابق نظریههای اقتصادی صادرکنندگان و واردکنندکان واقعی و کوچک هستند که بازار را با عرضه و تقاضا اداره میکنند؟ واضح است که این بازار سالم نیست و انحصارات و اشکالات دیگر بر آنها حاکم است. داوودی با انتقاد از مکانیزم بازار ارز اضافه کرد: حالا که چنین کنشگرهایی مانند انحصار و قاچاقچی و سفتهباز، نرخ ارز را چندین برابر کردهاند، چگونه تحلیل کنیم؟ بگوییم کدام قیمت نرمال و اصل است؟ بگوییم چنین بازار مختلشدهای اشکالی ندارد؟ بگوییم بازار نرخ را تعیین میکند؟! این مثل شرایط جنگ است که مصلحت عمومی است یا باید جلوی آن گرفته شود؟وی اضافه کرد: حالا که چنین شرایطی داریم میتوانیم مدعی شویم و بر مردم منت بگذاریم که دارم به تو یارانه پنهان میدهم؟!
